Νέες μορφές γνώσης και εξουσίας στη διοίκηση της εκπαίδευσης: Οι επιλογές των διευθυντών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών πολιτικών για την εκπαίδευση

Abstract

Πολλές εμπειρικές μελέτες σε άλλες χώρες δείχνουν μια συστηματική προώθηση νέων μορφών γνώσης και τρόπων άσκησης εξουσίας και ελέγχου στο χώρο της εκπαίδευσης στο πλαίσιο ευρύτερων αλλαγών που σημειώνονται σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης και κάτω από την επίδραση ισχυρών υπερεθνικών πολιτικών, οικονομικών κ.λ.π. φορέων, όπως η UNESCO ο Ο.Ο.Σ.Α., η Παγκόσμια Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Ένωση (Dale, 1999, Lingard et al, 2005α, Gunter & Forrester, 2009β, Taylor et al., 1997). Οι εξελίξεις αυτές διαμορφώνουν όρους και προϋποθέσεις για ευρύτερες αλλαγές στο χώρο της εκπαίδευσης και επιδρούν άμεσα ή έμμεσα στην καθημερινή διδακτική πράξη και την επαγγελματική ταυτότητα των εκπαιδευτικών. Το Υπουργείο Παιδείας ξεκινώντας με το Ν.3848/2010 προχώρησε σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων, δίνοντας έμφαση στον τρόπο και τις διαδικασίες επιλογής και επαγγελματικής εξέλιξης του εκπαιδευτικού προσωπικού. Η παρούσα εργασία, βασιζόμενη στις θεωρίες των Bourdieu, Bernstein και Foucault, μελετά τις αλλαγές σε ό,τι αφορά τη διοίκηση της εκπαίδευσης αναλύοντας τα σενάρια της Τράπεζας Θεμάτων, που χρησιμοποιήθηκε για την επιλογή των Διευθυντών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σύμφωνα με τον παραπάνω νόμο το 2010. Η έρευνά μας αναδεικνύει τη σχέση αυτών των αλλαγών με τους λόγους που αναπτύσσονται σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο για την παγκοσμιοποίηση και τη διακυβέρνηση στην Ευρώπη. Η ανάλυση των δεδομένων μας αναδεικνύει επίσης τoν παιδαγωγικό λόγο για την εκπαιδευτική ηγεσία και το Νέο Δημόσιο Μάνατζμεντ, όπως αναπλαισιώνεται στις νέες μορφές γνώσης και εξουσίας που προωθούνται μέσω αυτών των πολιτικών.