Η συμμετοχή των ασθενών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Το παράδειγμα της Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας.

Abstract

Σκοπός της μελέτης: Η συμμετοχή των ασθενών στο μέσο και μάκρο επίπεδο λήψης αποφάσεων πολιτικής υγείας αποτελεί βασικό συστατικό του ασθενοκεντρικού συστήματος υγείας. Η παρούσα μελέτη σκοπεύει να αξιολογήσει το βαθμό συμμετοχής των συλλόγων ασθενών στη λήψη αποφάσεων πολιτικής υγείας. Μεθοδολογία: Η έρευνα αποτελείται από δύο συγχρονικές μελέτες, οι οποίες έλαβαν χώρα σε δύο διαφορετικά χρονικά σημεία (2014 και 2019). Χρησιμοποιήθηκε δειγματοληψία ευκολίας. Συμμετείχαν συνολικά 108 συμμετέχοντες, (2014, n=72; 2019, n=36) και χρησιμοποιήθηκε ο δείκτης HDI-Health Democracy Index ο οποίος αποτελείται από 8 λήμματα τα οποία βαθμολογούνται σε μια 7-βάθμια κλίμακα Likert. Αποτελέσματα: Με εξαίρεση τη συμμετοχή του οργανισμού στο Κοινοβούλιο, όλα τα λήμματα παρουσίασαν αυξητική τάση το 2019 συγκριτικά με το 2014. Οι μεγαλύτερες διαφοροποιήσεις παρατηρήθηκαν αναφορικά με τη συμμετοχή στις διαδικασίες Αξιολόγησης Τεχνολογίας Υγείας (Δ = 4.00 το 2019 έναντι Δ = 3.00 το 2014, p-value =.017), στις ομάδες εμπειρογνώμων ή εργαστήρια που σχετίζονται με την υγεία (π.χ. ΕΟΦ, ΕΟΠΥΥ, κ.α.) (Δ = 3.00 το 2019 έναντι Δ = 2.00 το 2014, p-value ≤ .001) και σε Επιτροπές Δεοντολογίας (Βιοηθικής) για Κλινικές δοκιμές (Δ = 4.00 το 2019 έναντι Δ = 3.00 το 2014, p-value = .039). Αυξητική ήταν η πορεία και του συνολικού δείκτη HDI (Δ = 29.50 το 2019 έναντι Δ = 222.00 το 2014, p-value ≤ .001). Ο μόνος παράγοντας που βρέθηκε να επηρεάζει ανεξάρτητα το συνολικό δείκτη HDI, ελέγχοντας για όλα τα άλλα χαρακτηριστικά του δείγματος ήταν το έτος διεξαγωγής της μελέτης (β = 8.23, p ≤ .001). Συμπέρασμα: Ο δείκτης HDI μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά σε διεθνή πολιτικά και ερευνητικά πλαίσια. Η συμμετοχή των συλλόγων ασθενών είναι χαμηλή στην Ελλάδα. Ακόμη και αν η συμμετοχή έχει θεσμική και νομική υπόσταση, όπως το παράδειγμα της Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (ΑΤΥ). Γι’ αυτό αρμόζει να καταβληθούν συντονισμένες προσπάθειες για την αναβάθμιση του ρόλου τους στη λήψη αποφάσεων για την πολιτική στον τομέα της υγείας.