Ρητά και υπόρρητα περί κοινωνικών ανισοτήτων: εικόνες για την εκπαίδευση στον ελληνικό κινηματογράφο 1947-1967

Abstract

Η έρευνα αυτή έχει σαν στόχο, μέσα από τη μελέτη στοχευμένου δείγματος ταινιών του ελληνικού κινηματογράφου, να εστιάσει στο θέμα εκπαίδευση και να αναδείξει εικόνες, έννοιες, αλλά και λόγους εξουσίας, ρητούς και υπόρρητους, για την εκπαίδευση. Η περίοδος που επιλέχτηκε (1947-1967), εκτείνεται από τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια και μέχρι τη χούντα του 1967. Η συγκεκριμένη εικοσαετία, είναι ιδιαίτερα σημαντική για την Ελλάδα ιστορικά, πολιτικά, κοινωνικά, αλλά και κινηματογραφικά. Από τους μεγάλους χαμένους των πολέμων, υπήρξε βέβαια η εκπαίδευση, που προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί αυτήν την εικοσαετία. Οι έννοιες και οι λόγοι για την εκπαίδευση, που εμφανίζονται στο δείγμα των ταινιών, φέρνουν στην επιφάνεια συγκρούσεις και ιδεολογίες που αφορούν τις κοινωνικές ανισότητες της εποχής και διατρέχουν τάξη, ηλικία και φύλο. Η ανάλυση των ταινιών, με τη μεθοδολογία που προσεγγίστηκε, προσπάθησε να ενσωματώσει το φιλμικό λόγο και να διακρίνει πώς και γιατί οι αναπαραστάσεις για την εκπαίδευση είναι τέτοιες. Κινηματογραφικά δε, η εικοσαετία αυτή χωρίζεται ευδιάκριτα σε δύο περιόδους, αυτή πριν το ΄60 και τη, ΄χρυσή΄ για τον κινηματογράφο, δεκαετία του ΄60. Το δείγμα περιλαμβάνει διαφορετικά είδη - μελό, νεορεαλισμό, φαρσοκωμωδία, αισθηματική κομεντί, film d’auteur- διαπλέκοντας έτσι το θέμα εκπαίδευση, με τα κινηματογραφικά μέσα και το κοινό που απευθύνεται.