Η επιρροή της τεχνικής βοήθειας του Δ.Ν.Τ. στην Τουρκία και την Αίγυπτο. Ανάλυση μεταβολών κοινωνικών και οικονομικών δεδομένων.

Abstract

Στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας αναλύεται ο ρόλος και ο τρόπος λειτουργίας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Το Ταμείο συστάθηκε αμέσως μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και έχει ως βασικό σκοπό τη χρηματοδότηση των οικονομιών των 188 χωρών μελών του για την κάλυψη των δημοσιονομικών αναγκών τους, προκειμένου να διατηρούνται παγκοσμίως συνθήκες μακροοικονομικής σταθερότητας. Όπως αναφέρεται στο δεύτερο κεφάλαιο, όπου γίνεται ανάλυση της διαχρονικής συνεργασίας της Αιγύπτου με το Ταμείο, η Αίγυπτος, από το 1980 και έπειτα έχει συμμετάσχει σε τρία οικονομικά προγράμματα που υποστηρίχθηκαν οικονομικά από το Δ.Ν.Τ., συνολικού ύψους 1.155.800.000 SDR, εκ των οποίων μόλις το 20% αφορούσε νέες χρηματοδοτήσεις, ενώ το 80% αφορούσε αναχρηματοδότηση υφιστάμενων οφειλών. Το 2011, με βασική αιτία τη σημαντική επιδείνωση των μακροοικονομικών δεικτών της, η Αίγυπτος αιτήθηκε εκ νέου χρηματοδότηση από το Ταμείο. Ωστόσο, με βασικές αιτίες α) την ανάγκη εκπλήρωσης σημαντικών προϋποθέσεων που αφορούσαν δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις για την τμηματική εκταμίευση του συμφωνηθέντος ποσού, β) τη δυνατότητα χρηματοδότησης από λοιπές πηγές και γ) την τρέχουσα κοινωνικό-πολιτικό-οικονομική κατάσταση, βασικό γνώρισμα της οποίας ήταν η λαϊκή διάθεση για ανεξαρτησία της χώρας από τέτοιου είδους οργανισμούς, η συμφωνημένη χρηματοδότηση δεν υλοποιήθηκε. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η συνεργασία της Τουρκίας με το Δ.Ν.Τ. την περίοδο 1999 – 2002, οπότε και εκταμιεύθηκε ποσό 20.6 δις δολάρια. Τα επόμενα 10 έτη παρουσιάστηκε σημαντική οικονομική ανάπτυξη στη χώρα και τ0 2013 η Τουρκία αποπλήρωσε τις οφειλές της προς το Ταμείο. Σε κάθε περίπτωση, όπως παρουσιάζεται το τέταρτο κεφάλαιο, χαρακτηριστικά γνωρίσματα των συνεργασιών των χωρών με το Ταμείο είναι ότι οι βασικές αιτίες της αιτούμενης χρηματοδότησης είναι «αταξία» των μακροοικονομικών δεικτών των κρατικών οικονομιών, η ανάγκη άμεσης παροχής ρευστότητας και η αδυναμία εύρεσης εξωτερικών δανειστών. Παράλληλα, την περίοδο της συνεργασίας παρατηρούνται ως κοινά γνωρίσματα των συνεργαζόμενων χωρών η μείωση των πραγματικών μισθών, η μείωση των ελλειμμάτων, η αύξηση του χρέους, η φυγή των κεφαλαίων, η αύξηση της ανεργίας και η αύξηση της φτώχειας, ενώ ταυτόχρονα χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτών των κρατών είναι η εκτεταμένη διαφθορά. Παρόλα αυτά, σημειώνεται ως βασικό αρνητικό στοιχείο των πολιτικών του Ταμείου η μονομερής εξέταση οικονομικών στοιχείων των συνεργαζόμενων κρατών, χωρίς να εξαντλείται παράλληλα η μελέτη των κοινωνικών συνθηκών. Αποτέλεσμα των ως άνω είναι η αμφισβήτησή του τα τελευταία έτη και η δημιουργία νέων αντίστοιχων οργανισμών.