Ψηφιακά εργαλεία κειμενικής ανάλυσης στις ανθρωπιστικές επιστήμες: Μελέτη περίπτωσης

Abstract

Το αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων κειμενικής ανάλυσης στις ανθρωπιστικές επιστήμες. Σκοπός είναι να αναδειχθούν οι ερευνητικές δυνατότητες του TLG, του Περσέα και του Voyant, προκειμένου να αναδειχθεί η ανάγκη μεθοδολογικής προσέγγισης κειμένων με τον συνδυασμό της παραδοσιακής μεθοδολογίας των επιστημών του ανθρώπου, όπως η ιστορία, η αρχαιολογία και η φιλολογία με την ερευνητική μεθοδολογία των νέων τεχνολογιών. Η σύγχρονη ματιά στις ανθρωπιστικές επιστήμες στη διπλωματική διατριβή μελετήθηκε με βιβλιογραφική επισκόπηση της χρήσης των παραπάνω ψηφιακών εργαλείων. Παρουσιάστηκαν σε θεωρητικό πλαίσιο οι δυνατότητές τους και έγινε περιγραφή των χαρακτηριστικών τους, ώστε να αναδυθεί η αξία τους. Επίσης, καταγράφηκε η ερευνητική μεθοδολογία που ακολουθούν οι ερευνητές των ανθρωπιστικών επιστημών, ώστε να προσδιοριστούν οι δυνατότητες των συγκεκριμένων λογισμικών στο πεδίο των ανθρωπιστικών σπουδών. Το θεωρητικό πλαίσιο συμπληρώθηκε από μελέτη περίπτωσης, η οποία θέτει τρία ερευνητικά ερωτήματα με αντικείμενο τους ομηρικούς θεούς, εστιάζοντας στο έργο της Οδύσσειας, της Ιλιάδας, της Θεογονίας και δύο ομηρικών ύμνων (Eἲς Ἀθηνᾶν, ύμνοι 11 και 28). Στην έρευνα αυτή αξιοποιήθηκε και η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, ένα εξίσου σημαντικό ψηφιακό εργαλείο, που συμβάλλει στην ανάδειξη της χρηστικότητας των νέων τεχνολογιών στο σύνολό τους για τον φιλόλογο - ερευνητή.