Πρότυπα εκπαιδευτικής διοίκησης και φύλο

Abstract

Οι ραγδαίες εξελίξεις στο τομέα της οικονομίας, της πληροφορικής και της πολιτικής είχαν ως αποτέλεσμα να επηρεάσουν τους ρόλους των δύο φύλων, οδηγώντας στην προώθηση της ισότητας και την προσπάθεια εξάλειψης των έμφυλων ανισοτήτων και διακρίσεων. Η μαζική έξοδος των γυναικών από το σπίτι δημιούργησε συνθήκες για τη διεκδίκηση της ισότιμης συμμετοχής των γυναικών στην εκπαίδευση, την απασχόληση και άλλους σημαντικούς τομείς της κοινωνικής ζωής. Σταδιακά αναγνωρίστηκε, ότι η ισότητα των φύλων είναι θεμελιώδες δικαίωμα για όλους και για όλες, καθώς αποτελεί στοιχειώδη αξία για τη δημοκρατία. Η αποδοχή και η αναγνώριση της γυναίκας θεωρείται σήμερα όχι μόνο στοιχείο του πολιτισμού, αλλά και βασικός παράγοντας κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η συστηματική διερεύνηση των παραγόντων που εμποδίζουν την ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στη διεκδίκηση ηγετικών θέσεων, με συνέπεια την υποεκπροσώπησή τους στην εκπαιδευτική διοικητική ιεραρχία. Επίσης, στην παρούσα εργασία διερευνάται κατά πόσο είναι διαφορετικός ο τρόπος διοίκησης των γυναικών σε σύγκριση με τους άνδρες. Στο πρώτο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στις έννοιες φύλο και ανισότητα, τα στερεότυπα που διατηρούν και ενισχύουν την κοινωνική διάκριση με βάση του φύλο, καθώς επίσης και στην ιστορική εξέλιξη των έμφυλων ανισοτήτων και διακρίσεων στον τομέα της εκπαίδευσης τις τελευταίες δεκαετίες στην Ελλάδα. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στο Ευρωπαϊκό και στο Ελληνικό πλαίσιο των δημόσιων πολιτικών και των προγραμμάτων προώθησης της ισότητας των δυο φύλων. Το τρίτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στην εξέταση της σχέσης του φύλου με την εκπαιδευτική διοίκηση και για την κατανόηση του ζητήματος παρουσιάζεται συνοπτικά η εξέλιξη των μοντέλων της εκπαιδευτικής διοίκησης. Στο κεφάλαιο αυτό, επίσης, παρουσιάζονται ορισμένα στατιστικά στοιχεία που δείχνουν την άνιση συμμετοχή ανδρών και γυναικών στην εκπαιδευτική διοίκηση στην Πρωτοβάθμια και στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ενώ εξετάζεται η βιβλιογραφία που μελετά τους παράγοντες που επηρεάζουν τη διοικητική εξέλιξη των γυναικών μέσα σε αυτήν. Τέλος, τα τελευταία τρία κεφάλαια, αφορούν την προσπάθεια εμπειρικής διερεύνησης του ζητήματος και περιέχουν την μεθοδολογία, την παρουσίαση των δεδομένων της έρευνας και τη συζήτηση των συμπερασμάτων. Η εμπειρική έρευνα, αξιοποιώντας δεδομένα από προηγούμενη έρευνα που εστιάζεται στο διοικητικό έργο των Διευθυντών και Διευθυντριών Εκπαίδευσης, εξετάζει τις τυχόν διαφοροποιήσεις των γυναικών στους νέους τρόπους διοίκησης της εκπαίδευσης που προβάλλονται από τις σύγχρονες πολιτικές. Η εργασία ολοκληρώνεται με τα «Γενικά Συμπεράσματα», στα οποία επισημαίνονται τα σημαντικότερα ζητήματα που εξετάστηκαν σε αυτή την εργασία.