Διαχείριση αλλαγών στο πλαίσιο της στρατηγικής λήψης αποφάσεων από τη Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων. Οι περιπτώσεις της «Διαρροής Εγκεφάλων» και των «Συγχωνεύσεων και Εξαγορών»

Abstract

Το σύγχρονο, παγκοσμιοποιημένο και πλήρως ανταγωνιστικό περιβάλλον δράσης των επιχειρήσεων μεταβάλλεται διαρκώς δημιουργώντας νέες συνθήκες και προκλήσεις για τη διοίκηση των οργανισμών. Οι ανθρώπινοι πόροι και ο τρόπος διοίκησης και διαχείρισης αυτών αποτελούν τη βάση για τη διαμόρφωση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος από τις επιχειρήσεις και για την επίτευξη της επιδιωκόμενης συνεχούς ανάπτυξης στις αγορές που δραστηριοποιούνται. Οι λειτουργίες της Διοίκησης Ανθρώπινων Πόρων (ΔΑΠ) μεταβάλλονται και αναδεικνύονται σε στρατηγικής σημασίας για την επιβίωση και διαρκή ανάπτυξη των επιχειρήσεων/οργανισμών. Η παρούσα μελέτη προσεγγίζει το φαινόμενο της «διαρροής εγκεφάλων» (Brain Drain) και τη στρατηγική των εξαγορών και συγχωνεύσεων ως δύο από τους κύριους παράγοντες πυροδότησης αλλαγών που καλούνται να διαχειριστούν οι σύγχρονοι οργανισμοί/επιχειρήσεις, και ειδικότερα το τμήμα Διοίκησης Ανθρώπινων Πόρων. Πιο συγκεκριμένα, διερευνώνται οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων σχετικά με τα δύο αυτά ζητήματα και οι πρακτικές που αναπτύσσονται για τη διαχείριση των οργανωσιακών αλλαγών που αυτά επιφέρουν. Τα αποτελέσματα της βιβλιογραφικής ανασκόπησης έδειξαν ότι η Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων διαθέτει τα εργαλεία για να ανταποκρίνεται με αποτελεσματικότητα στις αλλαγές που απορρέουν από τα υπο μελέτη φαινόμενα. Αρχικά, σχετικά με το φαινόμενο “Brain Drain”, η βασική πρόκληση για τη ΔΑΠ είναι η έλλειψη ευκαιριών καριέρας. Ακολουθούν οι αμοιβές, η επιθυμία για καλύτερες συνθήκες εργασίας, η επαγγελματική ανάπτυξη και η αναντιστοιχία προσόντων και θέσης εργασίας. Η εκπαίδευση και ανάπτυξη των εργαζομένων, οι ευκαιρίες καριέρας, το θετικό κλίμα εργασίας, η αναγνώριση των προσπαθειών των εργαζομένων, συμβάλλουν στην αποτελεσματική διαχείριση της αλλαγής από τη Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων. Όσον αφορά τις εξαγορές και συγχωνεύσεις, αυτές σχετίζονται άμεσα με τη λειτουργία της Διοίκησης Ανθρώπινων Πόρων. Η αντίσταση στην αλλαγή αποτελεί την πιο σημαντική πρόκληση για τη ΔΑΠ. Η έλλειψη επαρκούς επικοινωνίας και ενημέρωσης σχετικά με την αλλαγή και η έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού εντείνουν τα προβλήματα που ενδέχεται να προκύψουν. Στην περίπτωση αυτή, η ΔΑΠ μπορεί να ανταποκριθεί στις προκλήσεις μέσω της ανάληψης στρατηγικού ρόλου, της εμπλοκής των εργαζομένων στην αλλαγή και της ανάπτυξης μιας κουλτούρας αλλαγής και ευελιξίας. Η βιβλιογραφική έρευνα καταδεικνύει τον κομβικό ρόλο της Διοίκησης Ανθρώπινων Πόρων στη διαχείριση των οργανωσιακών αλλαγών προκειμένου οι επιχειρήσεις να εναρμονίζονται με τις συνεχώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις, ανάγκες ή ευκαιρίες του σύγχρονου επιχειρηματικού γίγνεσθαι και την αναγκαιότητα υιοθέτησης στρατηγικού ρόλου της ΔΑΠ στη διοίκηση των επιχειρήσεων.