Ένωση ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής έρευνας: μια μελέτη των ερευνητικών δικτύων και της συμβολής τους στη σύγχρονη ερευνητική παραγωγή για την εκπαίδευση

Abstract

Αρκετούς ερευνητές απασχολεί το γεγονός ότι η εκπαιδευτική έρευνα πρέπει να αναπροσανατολιστεί, στρέφοντας το ενδιαφέρον της στις νέες μορφές σχέσεων και στους νέους θεσμούς που έχουν δημιουργηθεί στη σύγχρονη Ευρώπη. Προς την κατεύθυνση αυτή αναδύονται ζητήματα και προκλήσεις ως αποτέλεσμα της σύγκλησης δικτύων ερευνητών από όλη την Ευρώπη, κάτω από την ομπρέλλα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Εκπαιδευτικής Έρευνας (European Educational Research Association) (EERA). Πρόκειται για μια ομοσπονδία εθνικών εταιρειών εκπαιδευτικής έρευνας από τις χώρες της Ευρώπης, η οποία ιδρύθηκε το 1994 κα μάλιστα εκδίδει το European Educational Research Journal (EERJ) και υποστηρίζει το ετήσιο συνέδριο European Conference of Educational Research (ECER). Ουσιαστικά η ένωση αυτή άρχισε να διαμορφώνει την ιδέα ενός Ευρωπαϊκού χώρου έρευνας για την εκπαιδευτική πολιτική στην Ευρώπη, σε μια ιστορική συγκυρία όπου, σταδιακά, δημιουργείται ένας ενιαίος χώρος ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής πολιτικής .Σήμερα η ΄Ενωση αποτελείται από 32 ερευνητικά δίκτυα (συμπεριλαμβανομένου και του δικτύου των ≪αναδυόμενων ερευνητών≫) τα οποία ασχολούνται με διαφορετικές θεματικές και πεδία έρευνας γύρω από την εκπαίδευση. Το δίκτυο 23 “Policy Studies and Politics of Education” αποτελούμενο από μελετητές των κριτικών κοινωνικών και πολιτικών επιστημών στέκεται κριτικά στις στοχεύσεις που τίθενται και τις αποφάσεις που λαμβάνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τα ζητήματα της εκπαιδευτικής πολιτικής και επιδιώκει να αναπτύξει μεθόδους για τη μελέτη του σταδιακά αναδυόμενου ευρωπαϊκού χώρου εκπαιδευτικής πολιτικής, καθώς και να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός χώρου Ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής έρευνας. Σημαντικά αντικείμενα μελέτης του δικτύου αυτού αποτελούν οι διαδικασίες της ευρωπαϊκοποίησης και τα νέα πρότυπα διακυβέρνησης της εκπαίδευσης, σε έναν κόσμο που διαρκώς μεταβάλλεται και λειτουργεί με τους όρους της αγοράς και του νεοφιλελευθερισμού. Στην παρούσα εργασία μελετάμε συστηματικά το ρόλο της ΕΕRA και του δικτύου 23 μέσα από ένα σύνολο εισηγήσεων όπως αυτές παρουσιάστηκαν στα συνέδρια ECER του 2009 και του 2014. Προσεγγίζουμε τα χαρακτηριστικά του δικτύου ώστε να αποτυπώσουμε το ερευνητικό ενδιαφέρον των κριτικών μελετητών σε χρονικό εύρος μιας πενταετίας και να εξετάσουμε εάν και πώς το δίκτυο αυτό επιδιώκει να επηρεάσει τη λήψη αποφάσεων για τα εκπαιδευτικά ζητήματα στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης. Παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η EERA μπορεί να αποτελέσει μια ισχυρή φωνή μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που μπορεί να συμβάλλει στην οικοδόμηση της γνώσης και τη μελέτη των διαδικασιών παραγωγής της εκπαιδευτικής πολιτικής, στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον.