Η Συμβολή και η Αναγκαιότητα της Επιχειρηματικής Αριστείας ως Εργαλείο Αυτο-Αξιολόγησης στους Οικονομικούς και Αθλητικούς Οργανισμούς

Abstract

Επιχειρηματική αριστεία είναι ο τρόπος εργασίας που καθιστά ικανό έναν οργανισμό να επιτύχει μια ισορροπημένη ικανοποίηση των πελατών, εργαζομένων, μετόχων και της κοινωνίας, έτσι ώστε να αυξάνει την πιθανότητα μακροχρόνιας επιτυχίας. Το Ευρωπαϊκό ίδρυμα για τη διοίκηση της ποιότητας που ιδρύθηκε το 1988 με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχει ως στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των Ευρωπαϊκών οργανισμών και την προώθηση της συνεχούς επιχειρηματικής αριστείας. Αυτό το επιτυγχάνει με το Ευρωπαϊκό μοντέλο επιχειρηματικής αριστείας, που περιλαμβάνει εννέα κριτήρια (1, ηγεσία, 2, ανθρώπινο δυναμικό, 3, στρατηγική και πολιτική, 4, προμηθευτές/χορηγοί/πόροι, 5, διαδικασίες, 6, αποτελέσματα για το ανθρώπινο δυναμικό, 7, αποτελέσματα για τους πελάτες, 8, αποτελέσματα για την κοινωνία και 9, οικονομικά αποτελέσματα). Μετά την εξονυχιστική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, δεν εντοπίστηκε μελέτη που να διερεύνησε τις απόψεις των εργαζομένων σε μεγάλους αθλητικούς οργανισμούς ποιοτικά και ποσοτικά για το Ευρωπαϊκό μοντέλο επιχειρηματικής αριστείας και η παρούσα μελέτη έρχεται να καλύψει το υπάρχον αυτό ερευνητικό κενό. Έτσι, σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν να προσδιορίσει αν οι μεγάλοι αθλητικοί οργανισμοί εφαρμόζουν τις διαδικασίες διοίκησης ολικής ποιότητας σύμφωνα με τις αρχές του Ευρωπαϊκού μοντέλου επιχειρηματικής αριστείας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε ποιοτικά και ποσοτικά. Στην ποιοτική μελέτη συμμετείχαν 22 διοικητικά στελέχη, 8 γυναίκες και 14 άνδρες. Οι δέκα εργάζονταν στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας (ΣΕΦ) και οι 12 στο Ολυμπιακό αθλητικό κέντρο Αθηνών «Σπύρος Λούης» (ΟΑΚΑ), οι οποίοι απάντησαν σε δομημένες συνεντεύξεις. Στην ποσοτική μελέτη συμμετείχαν διακόσιοι σαράντα πέντε εργαζόμενοι όλων των ειδικοτήτων, 99 στο ΣΕΦ και 146 στο ΟΑΚΑ. Από το σύνολο του δείγματος ζητήθηκε να σημειώσουν τη σπουδαιότητα των ερωτήσεων του ερωτηματολογίου του Ευρωπαϊκού μοντέλου διοικητικής αριστείας σε μια πεντάβαθμη κλίμακα LIKERT με το βαθμό πέντε να αναφέρεται ως συμφωνώ απόλυτα και το βαθμό ένα ως διαφωνώ απόλυτα. Για τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε περιγραφική στατιστική, ο έλεγχος της εσωτερικής συνέπειας Cronbach’ a της κλίμακας, οι δοκιμασίες Kolmogorov-Smirnov και Shapiro-Wilk, η Wilcoxon, η Kruskal-Wallis, η Mann Whitney και η παραγοντική ανάλυση. Τα αποτελέσματα της ποιοτικής έρευνας έδειξαν ότι από το σύνολο των εργαζομένων εφαρμόζονται αποσπασματικά κάποιες αρχές του Ευρωπαϊκού μοντέλου της επιχειρηματικής αριστείας. Τα αποτελέσματα της ποσοτικής έρευνας έδειξαν ότι μεγαλύτερο βαθμό πήρε το κριτήριο της ηγεσίας (4.23±0.70) και μικρότερο τα οικονομικά αποτελέσματα (2.83±0.95). Μετά τη σύγκριση των κριτηρίων του Ευρωπαϊκού μοντέλου της επιχειρηματικής αριστείας με τις ανεξάρτητες μεταβλητές: στάδιο εργασίας, φύλο, ηλικία, θέση ευθύνης, σχέση εργασίας, παρακολούθηση σεμιναρίων διοίκησης (δοκιμασίες U των Mann Whitney και Kruskal-Wallis), παρατηρήθηκαν οι εξής στατιστικά σημαντικές διαφορές: α) μεταξύ των εργαζομένων του δείγματος στο ΣΕΦ και ΟΑΚΑ στο κριτήριο στρατηγική και πολιτική, β) μεταξύ των ανδρών και γυναικών του δείγματος στα κριτήρια στρατηγική και πολιτική, προμηθευτές/χορηγοί/πόροι, διαδικασίες και αποτελέσματα για τους πελάτες/μισθωτές, γ) μεταξύ των εργαζομένων του δείγματος με βάση την ηλικία στα κριτήρια ηγεσία, στρατηγική και πολιτική, διαδικασίες, αποτελέσματα για το ανθρώπινο δυναμικό, αποτελέσματα για την κοινωνία και οικονομικά αποτελέσματα, δ) μεταξύ των εργαζομένων του δείγματος με βάση τη θέση ευθύνης στα κριτήρια διαδικασίες, αποτελέσματα για το ανθρώπινο δυναμικό, αποτελέσματα για τους πελάτες/μισθωτές και αποτελέσματα για την κοινωνία. Τόσο από την ποιοτική, όσο και από την ποσοτική έρευνα συμπεραίνεται ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των εργαζομένων (ανδρών και γυναικών) στο ΣΕΦ και ΟΑΚΑ, γίνεται μία προσπάθεια εφαρμογής των κανόνων του Ευρωπαϊκού μοντέλου της επιχειρηματικής αριστείας κυρίως με βάση τους κανόνες διοίκησης ολικής ποιότητας (υψηλή βαθμολογία στην ηγεσία και διαδικασίες) και λιγότερο για τα άλλα κριτήρια.