Ερμηνευτικό Υπόμνημα στους λόγους του Δημοσθένη Πρὸς Ὀνήτορα ἐξούλης Α’ (30) και Πρὸς Ὀνήτορα ἐξούλης Β’ (31)

Abstract

Οι λόγοι Πρὸς Ὀνήτορα ἐξούλης Α’ (30) και Πρὸς Ὀνήτορα ἐξούλης Β’ (31) υπάγονται στο νομικό πλαίσιο της ἐξούλης. Μία δίκη ἐξούλης ερχόταν ως συνέπεια μίας προγενέστερης δίκης, αν ο διάδικος που κέρδιζε στην αρχική δίκη εμποδιζόταν από το να λάβει την αποζημίωση που του οφειλόταν. Ο ηττημένος σε μία δίκην ἐξούλης υποχρεωνόταν να αποχωρήσει από την επίδικη περιουσία και να πληρώσει ένα επιπλέον πρόστιμο στην πολιτεία, ίσης αξίας με την επίδικη περιουσία. Η παρούσα διδακτορική διατριβή αποτελεί ένα λεπτομερές ερμηνευτικό λημματικό υπόμνημα των δύο ανωτέρω λόγων. Η έρευνα αυτή πραγματοποιήθηκε διότι οι συγκεκριμένοι λόγοι είναι οι μοναδικοί ακέραια σωζόμενοι που υπάγονται στο νομικό πλαίσιο της ἐξούλης και δεύτερον, επειδή ένα εκτεταμένο υπόμνημα για αυτούς τους λόγους έλλειπε από την έως τώρα βιβλιογραφία των επιτροπικών λόγων του Δημοσθένη. Οι λόγοι Πρὸς Ὀνήτορα ἐξούλης Α’ (30) και Πρὸς Ὀνήτορα ἐξούλης Β’ (31) εκφωνήθηκαν από τον Δημοσθένη και αποτελούν τον λόγο κατηγορίας και τη δευτερολογία του για την υπόθεση εναντίον του Ονήτορα, επειδή εκείνος τον εμπόδισε από το να λάβει την κυριότητα ενός τεμαχίου γης, που διεκδικούσε ως αποζημίωση από τον επίτροπό του, τον Άφοβο. Στην εισαγωγή της παρούσας μελέτης παρουσιάστηκαν θέματα σχετικά με το περιεχόμενο της υπόθεσης των δύο λόγων, το νομικό πλαίσιο στο οποίο υπάγονται, τη δομή και το ύφος τους, καθώς και το συναφές ζήτημα της γνησιότητάς τους. Στο κύριο μέρος της εργασίας πραγματοποιήθηκε ο υπομνηματισμός του αρχαίου κειμένου, μέσω της απομόνωσης φράσεων και λέξεων και της ανάλυσής τους ως προς τη χρήση των ρητορικών τεχνικών, των μέσων πειθούς και των τεχνικών όρων που εμφανίζονται στη δικανική πρακτική της κλασικής Αθήνας. Εν κατακλείδι, το αποτέλεσμα της παρούσας εργασίας είναι ένας εμπεριστατωμένος υπομνηματισμός των λόγων Πρὸς Ὀνήτορα ἐξούλης Α’ (30) και Πρὸς Ὀνήτορα ἐξούλης Β’ (31), με έμφαση στη ρητορική τους ανάλυση. Παράλληλα, η εργασία αυτή αποτελεί ερέθισμα για την εντατικότερη συστηματική μελέτη και των υπόλοιπων επιτροπικών λόγων του Δημοσθένη.