Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός και οι ιδεολογικοί προσανατολισμοί επιφανών λογίων κληρικών: Σύμπλευση ή σύγκρουση δύο ταυτοτήτων

Abstract

Στην παρούσα εργασία, παρουσιάζεται συνοπτικά το κίνημα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, το οποίο συνέβαλε στην ενίσχυση της εθνικής συνείδησης των υπόδουλων Ελλήνων για την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού. Αναλύεται η στάση της Ορθόδοξης Εκκλησίας και σημαντικών Ελλήνων λογίων από τις γωνιές της απέναντι στο κίνημα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Η πρώτη φάση, τα σημάδια ενός πρώιμου Διαφωτισμού, εντοπίζονται στο φαναριώτικο περιβάλλον των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών, ενώ το κίνημα φτάνει στην ωριμότητά του στα τέλη του 18ου αιώνα με σημαντικούς εκπροσώπους. Η κορύφωση του Διαφωτισμού συμπίπτει με την προεπαναστατική εικοσαετία. Η πορεία του Νεοελληνικού Διαφωτισμού συνοδεύτηκε από έντονες αντιδράσεις από συντηρητικούς και εκκλησιαστικούς κύκλους.