Τοπική αυτοδιοίκηση και ανάπτυξη. Η συμβολή του προγράμματος "Θησέας"

Abstract

Η «τοπική ανάπτυξη» μπορεί να θεωρηθεί ως μία διαδικασία οικονομικής ανάπτυξης και διαρθρωτικών αλλαγών, η οποία οδηγεί σε βελτίωση του επιπέδου ζωής του τοπικού πληθυσμού και έχει οικονομική , κοινωνική, πολιτιστική και πολιτική-διοικητική διάσταση. Η στρατηγική της τοπικής ανάπτυξης αντιμετωπίζει κάθε χωρική ενότητα με διαφορετικό τρόπο, σύμφωνα με το επίπεδο ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας, της δομής και λειτουργίας του παραγωγικού συστήματος, της αγοράς εργασίας και των χαρακτηριστικών που προσδιορίζουν την τοπική κουλτούρα. Στην Ελλάδα, αν και η μεγαλύτερη ευθύνη για το σχεδιασμό πολιτικών εξακολουθεί να ανήκει στην κεντρική κυβέρνηση, η υλοποίηση των δράσεων και προγραμμάτων τείνει να επαφίεται όλο και περισσότερο στα χέρια των περιφερειακών και τοπικών φορέων. Το 1997, με το μεταρρυθμιστικό σχέδιο «Καποδίστριας», επιχειρήθηκε η αναδιάρθρωση της τοπικής αυτοδιοίκησης και η παραχώρηση περισσότερων εξουσιών στις τοπικές αρχές. Αντικείμενο της παρούσας μεταπτυχιακής διατριβής αποτελεί η διερεύνηση του ρόλου της τοπικής αυτοδιοίκησης στη δημιουργία ενδογενούς τοπικής ανάπτυξης, η μετεξέλιξη των πολιτικών τοπικής ανάπτυξης, η ανάλυση των πολιτικών αυτών, και τέλος, η αναζήτηση των όποιων διαφαινόμενων τάσεων για την τοπική ανάπτυξη στην Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα στην Αρκαδία η οποία αποτελεί και τη μελέτη περίπτωσης της μεταπτυχιακής διατριβής. Εξειδικεύονται και διερευνώνται μια σειρά από βασικά ερευνητικά ερωτήματα τα οποία αφορούν στους παράγοντες που επηρεάζουν και διαφοροποιούν την τοπική ανάπτυξη και, στην ανάλυση του ρόλου της τοπικής αυτοδιοίκησης στα πλαίσια των σύγχρονων πολιτικών τοπικής ανάπτυξης. Η προσέγγιση του αντικειμένου της εργασίας γίνεται αρχικά μέσα από βιβλιογραφική ανασκόπηση των εννοιών ανάπτυξης, με στοχευμένη αναφορά στην τοπική ανάπτυξη, στη δε συνέχεια μέσα από την ανάλυση της δομής του Αναπτυξιακού Προγράμματος ΘΗΣΕΑΣ και τη μελέτη περίπτωσης της εφαρμογής του στην Αρκαδία. Για την μελέτη περίπτωσης αφού έγινε συγκέντρωση πρωτογενών στοιχείων από το πληροφοριακό σύστημα του Προγράμματος «ΘΗΣΕΑΣ», ακολούθησε στατιστική επεξεργασία και ανάλυση αυτών προκειμένου να εξαχθούν συμπεράσματα από την μέχρι τώρα εφαρμογή και υλοποίηση του. Αυτό που συμπερασματικά προκύπτει είναι το Πρόγραμμα ΘΗΣΕΑΣ αποτελεί το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο των ΟΤ Α για την προώθηση της τοπικής ανάπτυξης ενώ οι ΟΤ Α της Αρκαδίας στράφηκαν μέσα από αυτό στην βελτίωση των βασικών υποδομών τους αλλά και στην ενίσχυση του κοινωνικού τους ρόλου. Συμβάλει στην προώθηση της ενδογενούς ανάπτυξης στηριγμένης σε τοπικούς φυσικούς, επιχειρηματικούς, ανθρώπινους και πολιτιστικούς πόρους.