Ο ρόλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας στην υλοποίηση του ΕΣΠΑ 2014-2020 και την επίτευξη των στόχων της περιφερειακής πολιτικής

Abstract

Οι Αναπτυξιακές Τράπεζες ανήκουν στην ευρύτερη κατηγορία των Δημόσιων Τραπεζών και τη δημόσια σφαίρα και αποτελούν τον εκτελεστικό βραχίονα της δημόσιας παρέμβασης για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας μέσω των χρηματοδοτικών εργαλείων που προσφέρουν για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση. Κατέχοντας την απαιτούμενη τεχνογνωσία οι Αναπτυξιακές Τράπεζες, έχουν τη δυνατότητα να συνάπτουν συνεργασίες με ιδιωτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και διεθνείς χρηματοδοτικούς θεσμούς με σκοπό την παροχή χρηματοδοτικών εργαλείων για τη βελτίωση των όρων χρηματοδότησης των επιχειρήσεων. Σε επίπεδο κρατών-μελών της ΕΕ-27, οι Αναπτυξιακές Τράπεζες μπορούν να διαχειρίζονται μεταξύ άλλων και συγχρηματοδοτούμενους πόρους των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την επίτευξη των στόχων της κοινής περιφερειακής πολιτικής. Στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ελλάδας και της ΕΕ-27, τα χρηματοδοτικά εργαλεία εντάχθηκαν στο ΕΣΠΑ 2014-2020 για την επίτευξη του θεματικού στόχου για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ΜμΕ. Εξετάζοντας ως μελέτη περίπτωσης τα χρηματοδοτικά εργαλεία δανειακού τύπου του Ταμείου Επιχειρηματικότητας ΙΙ (ΤΕΠΙΧ ΙΙ) της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας τα οποία συγχρηματοδοτήθηκαν από το ΕΣΠΑ 2014-2020, η παρούσα εργασία καταλήγει στα ακόλουθα συμπεράσματα: (α) Οι ποσοτικοί στόχοι του ΤΕΠΙΧ ΙΙ, δηλαδή το συνολικά διαθέσιμο ποσό των συγχρηματοδοτούμενων πόρων για χρηματοδοτικά εργαλεία καθώς κι ένα σημαντικό μέρος του χρηματοδοτικού κενού καλύφθηκαν σε ικανοποιητικό βαθμό. Κάτι που οφείλεται κατά κύριο λόγο στην έκτακτη ρευστότητα που πρόσφερε το ΤΕΠΙΧ ΙΙ για την αντιμετώπιση των αρνητικών οικονομικών συνεπειών των μέτρων έναντι της πανδημίας Covid-19. (β) Ωστόσο, τα χρηματοδοτικά εργαλεία του ΤΕΠΙΧ ΙΙ δεν άφησαν ιδιαίτερα αναπτυξιακά αποτελέσματα στην ελληνική οικονομία, κάτι που αποτέλεσε στόχο της περιφερειακής πολιτικής στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2014-2020. Επιπρόσθετα, το κυριότερο πρόβλημα των ελληνικών ΜμΕ που είναι η πρόσβαση σε χρηματοδότηση, δεν αντιμετωπίσθηκε επιτυχώς, καθώς μόλις τρεις στις εκατό ΜμΕ είχαν πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό μέσω του ΤΕΠΙΧ ΙΙ, γεγονός το οποίο έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.