Τα προγράμματα διαγενεακής μάθησης ως εκπαιδευτικές πολιτικές για την κοινωνική συνοχή σε μια κοινωνία που γερνάει

Abstract

Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στη διερεύνηση του φαινομένου της διαγενεακής μάθησης, μέσα από την καταγραφή και κριτική αποτύπωση διαγενεακών προγραμμάτων που έχουν υλοποιηθεί αλλά και των πολιτικών που διέπουν την οργάνωσή τους και έχουν ωθήσει στη δημιουργία τους. Στόχος της ανάλυσης είναι να φωτιστούν τα στοιχεία που ορίζουν τη συμβολή της στην ανάπτυξη και ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αξιοποιώντας ως παράδειγμα περιπτώσεις από τον Ελλαδικό χώρο. Αναλύεται το δημογραφικό ζήτημα της γήρανσης του πληθυσμού, μέσα από την αναφορά στατιστικών στοιχείων αλλά και των επιπτώσεων του στις σύγχρονες κοινωνίες, ως μια από τις αιτίες που κλονίζουν την κοινωνική συνοχή. Αναδεικνύεται η αξία της κοινωνικής συνοχής για τις σύγχρονες κοινωνίες γενικά, εστιάζοντας στον τρόπο που μπορεί να συμβάλλει η εκπαίδευση σε αυτό. Μέσα από την ανάλυση της βιβλιογραφίας παρουσιάζεται εμπεριστατωμένα η συμβολή της διαγενεακής μάθησης στις εκπαιδευτικές ανάγκες για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, υπό το πρίσμα της θεωρίας του κοινωνικού κεφαλαίου. Στη συνέχεια, αξιοποιώντας τη μεθοδολογική προσέγγιση της ανάλυσης τεκμηρίων, καταγράφονται τα σημεία των πολιτικών που ακολουθούν υπερεθνικοί οργανισμοί που επηρεάζουν το πεδίο που μελετάται. Επίσης, αποδομείται και καταγράφεται το πεδίο δράσης στην Ελλάδα, μέσα από τη μελέτη των στοιχείων υλοποιημένων προγραμμάτων. Η έρευνα της συγκεκριμένης εργασίας αναδεικνύει τη διαγενεακή μάθηση ως μη κυριαρχούσα πολιτική, ενταγμένη στις ευρύτερες στρατηγικές των θεσμών για την Ενεργό Γήρανση και τη διαχείριση του ζητήματος της Γήρανσης, υπό την έννοια της δια βίου εκπαίδευσης. Η ανάγκη για ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής αναγνωρίζεται παγκοσμίως, καθώς και η συμβολή της εκπαίδευσης προς αυτό το σκοπό, ενώ οι τοπικοί φορείς αναλαμβάνουν δράση και πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή διαγενεακών προγραμμάτων, με την προσπάθεια εμπλοκής διαφορετικών γενεών και κοινωνικών ομάδων. Μέσα από την αποτύπωση του ζητήματος εγείρονται ερωτήματα σχετικά με τους λόγους μη βιωσιμότητας των προγραμμάτων και της κουλτούρας της διαγενεακής μάθησης σε κρατικό επίπεδο, ζητήματα που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης και έρευνας.