Διδασκαλία δεξιοτήτων αυτόνομης διαβίωσης σε άτομα με νοητική καθυστέρηση

Abstract

Η παρούσα έρευνα αναφέρεται σε μελέτη περίπτωσης μαθήτριας είκοσι ετών με διάγνωση Νοητικής καθυστέρησης (ΝΚ). Η μαθήτρια φοιτά στο Κέντρο Φυσικής Ιατρικής Αποκατάστασης (ΚΕΦΙΑΠ) Καλαμάτας. Στα πλαίσια της άσκησης της πρακτικής (370 ωρών), συγκεντρώθηκαν στοιχεία που αποτέλεσαν προϊόν συμμετοχικής ποιοτικής παρατήρησης. Η παρατήρηση απετέλεσε το εργαλείο με βάση το οποίο ελέγχθηκε η εξέλιξή της μαθήτριας και τέθηκε ως προτεραιότητα, ο τομέας της συναισθηματικής οργάνωσης-συνεργασίας με τους άλλους, όπως αυτή είχε οριστεί από την αρχική παρατήρηση. Ο μακροπρόθεσμος στόχος του δομημένου προγράμματος που εφαρμόστηκε ήταν η Ερατώ (ψευδώνυμο) να μπορεί μέσα από τη συμμετοχή σε δραστηριότητες ομαδικού χαρακτήρα να εκτελεί δραστηριότητες από την περιοχή της αυτόνομης διαβίωσης, χωρίς να δημιουργεί εντάσεις. Σύμφωνα με τον στόχο αυτό διαμορφώθηκε ένα Στοχευμένο, Ατομικό, Δομημένο, Ενταξιακό, Πρόγραμμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΣΑΔΕΠΕΑΕ), το οποίο στηρίχθηκε στις ιδιαίτερες ανάγκες και ενδιαφέροντα της μαθήτριας. Στη συνέχεια υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις διδακτικές, που πραγματοποιήθηκαν σε διάρκεια τριών μηνών. Για την αξιολόγηση αυτών των αποτελεσμάτων σχεδιάστηκαν και εφαρμόστηκαν πέντε πειράματα- κοινωνικές ιστορίες, όπου η μαθήτρια κλήθηκε να επιλύσει την εκάστοτε προβληματική κατάσταση, ώστε να επιβεβαιωθεί η επιτυχία του στόχου. Συμπληρωματικά, διανεμήθηκαν ερωτηματολόγια σε 18 ενήλικες από το ΚΕΦΙΑΠ Καλαμάτας (γονείς και εκπαιδευτικοί) με σκοπό να ελεγχθούν οι αντιλήψεις τους σχετικά με την αυτόνομη διαβίωση και αν είναι δυνατόν αυτή να διδαχθεί σε άτομα με νοητική καθυστέρηση. Τέλος, τα αποτελέσματα της περιπτωσιολογικής μελέτης έδειξαν ότι το Διαφοροποιημένο Πρόγραμμα δημιούργησε κίνητρα στην Ερατώ για να εμπλακεί στο Ημερήσιο Πρόγραμμα και κατ’ επέκταση τη βοήθησε να αναπτύξει δεξιότητες συνεργασίας και αυτόνομης διαβίωσης.