Νέες Τεχνολογίες και Μαθησιακός Τύπος Φοιτητών/τριών στη Νοσηλευτική Επιστήμη

Abstract

Εισαγωγή: Πολλές μελέτες τονίζουν ότι οι αναδυόμενες νέες τεχνολογίες αποτελούν κομβικό σημείο στις ζωές των σύγχρονων νέων, με πιθανή επίδραση στον τρόπο που αυτοί επικοινωνούν, κοινωνικοποιούνται και μαθαίνουν. Οι σημερινοί φοιτητές, οι επονομαζόμενοι «ψηφιακή γενιά» ή «millennials», χαρακτηρίζονται ως τεχνολογικά ικανοί, με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που επηρεάζουν και διαμορφώνουν τις μαθησιακές τους προτιμήσεις. Πρόκειται για μια γενιά – αίνιγμα και αναμφισβήτητα αποτελεί πρόκληση για την τριτοβάθμια νοσηλευτική εκπαίδευση. Σκοπός αυτής της μελέτης ήταν η σκιαγράφηση του μαθησιακού τύπου των φοιτητών- τριών στην τριτοβάθμια νοσηλευτική εκπαίδευση, όπως αυτός διαμορφώνεται από τη χρήση των νέων τεχνολογιών. Συγκεκριμένα, έγινε προσπάθεια να διαπιστωθεί αν το προφίλ των φοιτητών-τριών ταιριάζει με τα χαρακτηριστικά που προσδίδονται στην επονομαζόμενη ψηφιακή γενιά. Οι επιμέρους στόχοι ήταν η διαπίστωση του επιπέδου τεχνολογικής ικανότητας των φοιτητών-τριών της νοσηλευτικής, η διερεύνηση του βαθμού εξοικείωσης με τα πιο γνωστά εργαλεία του Νέου Παγκόσμιου Ιστού (Web 2.0), η καταγραφή των στάσεων και αντιλήψεων των φοιτητών-τριών σε σχέση με την χρήση των νέων τεχνολογιών στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αναφορικά με το μαθησιακό τύπο, επιμέρους στόχοι ήταν να διερευνηθούν οι τρόποι και τα εργαλεία των νέων τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται από τους φοιτητές-τριες για την υποστήριξη στη μελέτη τους και να προσδιοριστούν οι μαθησιακές προτιμήσεις των φοιτητών-τριών της Νοσηλευτικής, απέναντι στη χρήση των νέων τεχνολογιών κατά την εκπαιδευτική διαδικασία. Μεθοδολογία: Πρόκειται για μια περιγραφική μελέτη συσχέτισης. Μοιράστηκαν 760 ερωτηματολόγια σε φοιτητές και φοιτήτριες της Νοσηλευτικής τριών τριτοβάθμιων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, από τα οποία απαντήθηκαν τα 720 (ποσοστό απαντητικότητας: 94,7%). Η διαδικασία συλλογής των δεδομένων πραγματοποιήθηκε κατά τους μήνες Φεβρουάριο, Μάρτιο και Απρίλιο του έτους 2015. Αναπτύχθηκε ερευνητικό εργαλείο, βασισμένο στην ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, χωρισμένο σε δυο κύριες ενότητες. Η πρώτη αφορούσε στην τεχνολογική ικανότητα και η δεύτερη στις μαθησιακές προτιμήσεις των φοιτητών και φοιτητριών. Πριν τη συλλογή των δεδομένων, έγινε έλεγχος αξιοπιστίας και εγκυρότητας του ερωτηματολογίου με τη μεθοδολογία των επαναληπτικών μετρήσεων (Test – Retest Reliability), σε ομάδα εθελοντών (n=136). Ελέγχθηκε ο συντελεστής Ενδοταξικής Συσχέτισης (ICC), ο οποίος κυμάνθηκε από 0,48 (p=0,01) έως 0,98 (p<0,001) και ο δείκτης Εσωτερικής Συνάφειας (Cronbach’s alpha), ο οποίος κυμάνθηκε από 0,60 έως 0,84. Τα αποτελέσματα του πιλοτικού ελέγχου χρησιμοποιήθηκαν για την επανεκτίμηση και βελτίωση της αρχικής έκδοσης του ερωτηματολογίου. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με το IBM SPSS 21.0 και χρησιμοποιήθηκαν παραμετρικοί και μη παραμετρικοί έλεγχοι των υποθέσεων. Η μελέτη είχε την έγκριση των επιτροπών Ηθικής και Δεοντολογίας των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Αποτελέσματα: Συνολικά, οι συμμετέχοντες ήταν περισσότερες γυναίκες από ό, τι άντρες. Η μέση ηλικία ήταν τα 21,5 (5,3)α έτη, και έτσι συγκαταλέγονται στη ψηφιακή γενιά, σύμφωνα με το ηλικιακό κριτήριο. Οι φοιτητές εμφάνισαν σχεδόν καθολική πρόσβαση σε «έξυπνα κινητά», χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή και πρόσβαση στο διαδίκτυο. Μόνον, το 7,8% ανέφερε ότι δεν είναι ικανός χρήστης του υπολογιστή. Το 58,5% των ερωτηθέντων φοιτητών ανέφερε ότι δε γνωρίζει πως να εντοπίσει ένα αρχείο podcast και το 55,4% δεν είχε χρησιμοποιήσει ποτέ ένα wiki. Οι δημοφιλείς ιστοχώροι κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν αξιοσημείωτη εξαίρεση. Η ψηφιακή ικανότητα βρέθηκε ότι σχετίζεται κυρίως με την ηλικία πρώτης χρήσης του διαδικτύου (p<0,001). Σε αντίθεση με ό, τι αναφέρθηκαν για τη χρήση των Web 2.0 εργαλείων για προσωπικούς λόγους, ένα σημαντικό ποσοστό φοιτητών ανέφεραν ότι χρησιμοποιούν τις αναδυόμενες τεχνολογίες για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Οι τεχνικές με τις υψηλότερες βαθμολογίες προτίμησης ήταν η διαδραστική διάλεξη (74,6%), η διάλεξη (69,4%) και η συζήτηση (67,1%). Η στάση τους απέναντι στην ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην εκπαιδευτική διαδικασία συσχετίζεται με την τεχνολογική τους ικανότητα (p<0,001). Συμπεράσματα: Η σχέση των φοιτητών της νοσηλευτικής με την τεχνολογία είναι περίπλοκη. Αναγνωρίζουν τη σημασία των νέων τεχνολογιών και έχουν θετική στάση στην προοπτική ενσωμάτωσής τους στο πρόγραμμα σπουδών τους, παρόλα αυτά χρειάζονται καθοδήγηση και ενθάρρυνση για την καλύτερη αξιοποίησή τους στις σπουδές τους. Οι σύγχρονοι φοιτητές προτιμούν τη μεικτή μάθηση, με έναν ισοδύναμο συνδυασμό παραδοσιακών και τεχνολογικά προσανατολισμένων μεθόδων μάθησης.