Οι Μυκήνες, η Τίρυνς και το Ηραίον του Άργους μέσα από τις μαρτυρίες και τις απεικονίσεις των περιηγητικών εκδόσεων

Abstract

Η διδακτορική διατριβή με τίτλο «Οι Μυκήνες, η Τίρυνς και το Ηραίον του Άργους μέσα από τις μαρτυρίες και τις απεικονίσεις των περιηγητικών εκδόσεων» αφορά τις γραπτές μαρτυρίες και τις απεικονίσεις των ξένων περιηγητών, που επισκέφθηκαν τους τρεις σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της Αργολίδας κατά τους νεώτερους χρόνους (15ος - 19ος αι.) και ερευνά την πρόσληψη του απώτερου ελληνικού παρελθόντος από τη Δύση σε συσχετισμό, σύγκριση ή αντιπαραβολή με το ελληνικό παρόν εκείνων των χρόνων, καθώς και τη συμβολή των περιηγητικών εκδόσεων στις σπουδαίες αρχαιολογικές ανακαλύψεις που ακολούθησαν κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Συμπεριλαμβάνει τα χωρία των έργων των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, κυρίως του Ομήρου, του αρχαίου δράματος, του Στράβωνα και του Παυσανία, τα οποία συγκεντρώθηκαν, σχολιάστηκαν και αποτιμήθηκαν ως κοινός παρονομαστής των έργων των ξένων περιηγητών. Οι βιογραφικές πληροφορίες, τα επιλεγμένα αποσπάσματα και η μετάφρασή τους στη Νέα Ελληνική παρουσιάζονται διανθισμένα με σχόλια του συγγραφέα στο Παράρτημα περιηγητικών αποσπασμάτων, το οποίο παραθέτει τις γραπτές μαρτυρίες όσων επισκέφθηκαν την Αργολίδα, από τον Κυριακό τον Αγκωνίτη (1448) έως την ίδρυση του ελληνικού κράτους και την Expédition Scientifique de Morée (1828-1833), που σηματοδοτεί τον τερματισμό του φαινομένου του περιηγητισμού στον ελλαδικό χώρο. Οι απεικονίσεις που παρουσιάζονται στο Παράρτημα των χαρακτικών και ζωγραφικών έργων των περιηγητικών εκδόσεων με πληροφορίες για τον καλλιτέχνη, τον τίτλο και την πηγή τους, καθώς και με αναλυτικό σχολιασμό του περιεχομένου τους, αποτελούν σπουδαία τεκμήρια της εκάστοτε εποχής, τα οποία συμπληρώνουν τις κειμενικές περιγραφές των μνημείων και τα προβάλλουν είτε με έμφαση στα αρχιτεκτονικά τους χαρακτηριστικά είτε σε μία σύνθεση με το φυσικό περιβάλλον και το τοπίο. Η τελευταία μαρτυρία που περιλαμβάνεται στο Παράρτημα των περιηγητικών αποσπασμάτων προέρχεται από τον Βαυαρό κλασικό φιλόλογο Ειρηναίο Θείρσιο (Friedrich Thiersch), με την έλευση του οποίου εδραιώνεται πλέον το φαινόμενο των επιστημονικών αποστολών στη χώρα μας (1831-1832). Τα υπόλοιπα αποσπάσματα που περιλαμβάνονται στο παρόν πόνημα και καλύπτουν το διάστημα 1831-1835, παρουσιάζονται ξεχωριστά στο Επίμετρο ως αξιόλογες επιστημονικές παρατηρήσεις και ταξιδιωτικές εντυπώσεις για τις τρεις αρχαιολογικές θέσεις της Αργειακής γης, που αποτελούν τον πυρήνα της παρούσας έρευνας. Οι περιηγητές της Αργολίδας συνέβαλαν ουσιαστικά στις μετέπειτα ανασκαφικές έρευνες του Ερρίκου Σλήμαν, συνεισφέροντας στη συνέχεια στην ένταξη των Aρχαιολογικών Xώρων των Μυκηνών και της Τίρυνθας στον Κατάλογο Μνημείων της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO (1999).