Ο Νίκος Καζαντζάκης (1883-1957) και η πολιτεία του στη Στούπα

Abstract

Στην παρούσα εργασία καταπιανόμαστε με τη ζωή και την επαγγελματική δραστηριότητα του Νίκου Καζαντζάκη στη Στούπα της Δυτικής Μάνης. Κύριο, προς διερεύνηση ερώτημα, είναι το εάν ο μεγάλος συγγραφέας βρέθηκε στο λιγνιτωρυχείο στη θέση «Πραστοβά» της Δυτικής Μάνης, εκμεταλλευόμενος νόμο της εποχής, σύμφωνα με τον οποίο, όποιος εργαζόταν σε πηγές ενέργειας, απαλλασσόταν από τις στρατιωτικές υποχρεώσεις. Κατά την παραμονή του στη Στούπα Δυτικής Μάνης, ο μεγάλος συγγραφέας ασχολήθηκε με την εξαγωγή κάρβουνου, το οποίο υπήρχε στην περιοχή σε μικρή ποσότητα και δεν ήταν καλής ποιότητας, καθώς περιείχε υψηλή ποσότητα θείου. Το γεγονός αυτό ήταν γνωστό από παλιά στους κατοίκους της περιοχής, για αυτό και κανείς δεν είχε ασχοληθεί ουσιαστικά με την εκμετάλλευση του λιγνιτωρυχείου. Τι ήταν, λοιπόν, εκείνο που ώθησε τον Νίκο Καζαντζάκη στην επιχείρηση εξόρυξης κάρβουνου στην περιοχή αυτή; Μήπως ήθελε να αποφύγει τη στράτευσή του; Ο μεγάλος συγγραφέας βρέθηκε στην περιοχή με τον Γεώργιο Ζορμπά, τον αρχιεργάτη της επιχείρησης, ο οποίος έμελλε να στιγματίσει ανεξίτηλα την ίδια του την ψυχή. Αν και ο ίδιος ο συγγραφέας δεν κατάφερε να μυηθεί στη μανιάτικη κουλτούρα, δεν ισχύει το ίδιο με τον Γεώργιο Ζορμπά, ο οποίος κατάφερε να αναπτύξει δεσμούς φιλίας με τους ντόπιους, σε μια καθημερινή, ζώσα πραγματικότητα. Το κάρβουνο έμελλε τελικά να σημαδέψει την ψυχή και το πνεύμα του Νίκου Καζαντζάκη και τα χνάρια των δύο ανδρών να μείνουν εκεί ανεξίτηλα, δείχνοντας σε ολόκληρο τον κόσμο το σημαντικό εκείνο συναπάντημα.