Εκπαίδευση και Πανδημία: Διερευνώντας το ρόλο των οικογενειακών παραγόντων στις εκπαιδευτικές ανισότητες

Abstract

Η πανδημία Covid-19 επέφερε σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητα του πληθυσμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Η διασφάλιση της υγείας όλων των πολιτών οδήγησε τις κυβερνήσεις των περισσότερων χωρών, παγκοσμίως, να προβούν σε πολύμηνη αναστολή λειτουργίας των σχολικών μονάδων. Η εφαρμογή της απομακρυσμένης διδασκαλίας έκτακτης ανάγκης, μέσω της τηλεκπαίδευσης φαίνεται ότι οδήγησε σε περαιτέρω διεύρυνση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων. Με την παρούσα εμπειρική έρευνα επιχειρείται μία σύνθεση της Θεωρίας του Πολιτισμικού Κεφαλαίου του P. Bourdieu και της Προσέγγισης των Δυνατοτήτων του A. Sen, προκειμένου να διερευνηθούν οι οικογενειακοί παράγοντες που πιθανά να διευκόλυναν ή εμπόδισαν τους μαθητές να επωφεληθούν μαθησιακά από την τηλεκπαίδευση κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Στην έρευνα συμμετείχαν 142 γονείς, μαθητών Δημοτικού σχολείου από την ευρύτερη περιοχή της Κορινθίας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω ερωτηματολογίου που κατασκευάστηκε για τους σκοπούς της έρευνας και διανεμήθηκε σε ηλεκτρονική μορφή (google form) στους συμμετέχοντες. Από τα αποτελέσματα φάνηκε ότι το μορφωτικό επίπεδο της οικογένειας αναδεικνύεται ως ένας σημαντικός παράγοντας, καθώς φαίνεται να περιορίζει την ικανότητα των μαθητών να ωφεληθούν από την ψηφιακή εκπαίδευση. Οι σημαντικότερες διαφορές εντοπίζονται στην εξοικείωση των γονέων με τις ψηφιακές τεχνολογίες, καθώς και στη χρησιμότητα των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στο σχολείο. Αντίθετα ο γονικός έλεγχος της χρήσης των ΤΠΕ δε φαίνεται να διαφοροποιεί τα αποτελέσματα. Η έλλειψη χρόνου επίβλεψης των μαθητών κατά τη διάρκεια της τηλεκπαίδευσης, καθώς και η έλλειψη διαθέσιμου χώρου στην οικεία αποτέλεσαν παράγοντες μετατροπής που φαίνεται να εμπόδισαν την αποτελεσματική εφαρμογή της ψηφιακής διδασκαλίας.