Τεχνητή νοημοσύνη - Ηθική ευθύνη - Σύγχρονη και εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Abstract

Η ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών είναι ένα ιδιαίτερα επίκαιρο θέμα, καθώς οι τεχνικές της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), το διαδίκτυο των πραγμάτων (ΙοΤ), η επαυξημένη εικονική πραγματικότητα (augmented reality), δεν είναι όροι οι οποίοι αναφέρονται σε ένα απώτερο αύριο μιας επιστημονικής φαντασίας, αλλά είναι ήδη εδώ. Οι επιδράσεις τους είναι πολύ έντονες σε πολλούς τομείς της παγκόσμιας καθημερινότητας, διαμορφώνοντας νέες συνήθειες και νέους κανόνες για το μέλλον. Η μετάβαση στο επόμενο στάδιο, αυτό της σύζευξης ανθρώπου και μηχανής χάρη στις δυνατότητες της ΤΝ, συνιστά μία προσαρμογή η οποία απαιτεί ριζικές τομές στην καθημερινότητα του μέσου ανθρώπου. Απαιτείται ιδιαίτερο θάρρος, ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε και όχι να παραγνωρίσουμε τις μεγάλες αυτές προκλήσεις που η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση προβάλλει ήδη ως ερωτήματα. Σημαντικά ηθικά διλήμματα που έχουν ήδη διατυπωθεί αναζητούν άμεσα απαντήσεις, μέσα από ένα πλαίσιο ηθικών κανόνων που είναι αναγκαίο να διατυπωθεί. Ερωτήματα που αφορούν την προσωπικότητα, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, τη λογοδοσία και την ανάληψη ευθύνης σε περίπτωση αστοχίας των αποφάσεων που λαμβάνουν μηχανές με ΤΝ, την υπαρξιακή ανασφάλεια της ανθρώπινης οντότητας κ.ά., πρέπει να απαντηθούν πριν τη δημιουργία μιας υπέρ νοημοσύνης, ικανής να κατακτήσει το ακατόρθωτο. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να παραβλέψουμε τη διαφαινόμενη ωφέλεια σε αρκετούς τομείς της ανθρώπινης καθημερινότητας, ιδιαίτερα εν προκειμένω στην εκπαίδευση, καθώς φαίνεται πως η συμβολή των εφαρμογών της ΤΝ μπορεί να προσφέρει τεράστιες δυνατότητες για την βελτίωση όλων των δραστηριοτήτων στο εκπαιδευτικό οικοσύστημα, να αναπτύξει την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, να εκκινήσει την εκπαίδευση των ατόμων με αναπηρία, να πολλαπλασιάσει τη γνώση και τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας και να εμπλουτίσει με νέα εκπαιδευτικά μοντέλα διεισδυτικής-διάχυτης μάθησης (Pervasive learning), την καθημερινή πρακτική των εκπαιδευτών οικουμενικά, χωρίς βέβαια να παραλείπουμε την εξασφάλιση της προστασίας των συμβαλλομένων σε κρίσιμα ηθικά ζητήματα της εκπαιδευτικής διαδικασίας που πρέπει πρωτίστως να επιλυθούν.