Ο κοινωνικός θεσμός της οικογένειας στον 21ο αιώνα: τάσεις, προκλήσεις και προοπτικές στη μετανεωτερική Ευρώπη και στην Ελλάδα της κρίσης

Abstract

Σκοπός της εργασίας είναι να διερευνήσει τις μεταβολές στα οικογενειακά σχήματα στη μετανεωτερική Ευρώπη του 21ου αιώνα καθώς και στην Ελλάδα της κρίσης, να φωτίσει προκλήσεις και κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες σήμερα και να αναδείξει προοπτικές και τάσεις για το μέλλον. Οι τάσεις συρρίκνωσης του μεγέθους της οικογένειας καθώς και της διαφοροποίησης και αποθεσμοποίησης των οικογενειακών τύπων που εμφανίστηκαν στο δέιλι του 20ου αιώνα συνεχίζουν αμείωτα και στην αυγή της νέας χιλιετίας, αν και καταγράφονται διαφοροποιήσεις στο ρυθμό, την ένταση και το χρόνο εφαρμογής. Παράλληλα, η οικονομική κρίση που συνεχίζει να πλήττει την Ελλάδα φαίνεται να επηρεάζει τις αποφάσεις των ατόμων για τη δημιουργία οικογένειας. Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία, η οικογένεια στην Ελλάδα ενίσχυσε τους μηχανισμούς προστασίας των μελών της παραμένοντας η κύρια πηγή στήριξης εισοδημάτων στα άνεργα μέλη της. Όμως, ο κίνδυνος φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού παραμένει πολύ σημαντική απειλή για τις οικογένειες στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη, ενώ οι μονογονεϊκές οικογένειες και τα σπιτικά με χαμηλή ένταση εργασίας αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο φτώχειας. Οι εκτιμήσεις για το μέλλον είναι ότι οι σημερινές τάσεις θα διατηρηθούν τα επόμενα χρόνια, μετατρέποντας σε πρόκληση την υιοθέτηση ενός αποτελεσματικού μείγματος κοινωνικών πολιτικών με σκοπό τον περιορισμό των μη δικαιολογημένων ανισοτήτων στην κοινωνία, την ενδυνάμωση του κοινωνικού διχτύου ασφάλειας και την αναδιανομή της κοινωνικής ευημερίας με δικαιοσύνη.