Οι ιδιωτικές δαπάνες για υπηρεσίες υγείας στην Ελλάδα: Η διαχρονική εξέλιξή τους και η διερεύνηση του αντίκτυπου και των αιτιών τους.

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο των ιδιωτικών πληρωμών για υπηρεσίες υγείας στην Ελλάδα και τη διαχρονική εξέλιξή τους από τη δεκαετία του 1980 έως σήμερα, με στόχο να αναδείξει τις αιτίες, τις επιπτώσεις και τις προκλήσεις που δημιουργούν στο σύστημα υγείας και την κοινωνία. Η μελέτη χρησιμοποιεί συνδυαστικά ποσοτική ανάλυση στατιστικών δεδομένων από την ΕΛΣΤΑΤ και τη Eurostat, καθώς και ποιοτική ανάλυση μέσα από βιβλιογραφική επισκόπηση. Αναδεικνύεται ότι, παρά την ύπαρξη καθολικού δημόσιου συστήματος (ΕΣΥ), η Ελλάδα διατηρεί διαχρονικά πολύ υψηλό ποσοστό ιδιωτικών πληρωμών, που έφτασε το 33% των συνολικών δαπανών υγείας, έναντι 15% κατά μέσο όρο στην Ε.Ε. Οι πληρωμές αυτές αφορούν κυρίως φάρμακα, νοσοκομειακή περίθαλψη και αμοιβές ιδιωτών ιατρών, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν και οι άτυπες πληρωμές (φακελάκια), που επιβαρύνουν τη λειτουργία του δημόσιου τομέα. Η οικονομική κρίση της τελευταίας δεκαετίας ενέτεινε την εξάρτηση των πολιτών από τον ιδιωτικό τομέα λόγω της μείωσης των δημόσιων δαπανών και της αύξησης των ανασφάλιστων πολιτών. Πάνω από 2 εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν χωρίς κάλυψη, και το ποσοστό των νοικοκυριών που αντιμετώπισαν εξαιρετικά επιβαρυντικές δαπάνες ξεπέρασε το 10%. Παρότι εφαρμόστηκαν μεταρρυθμίσεις όπως η ίδρυση του ΕΟΠΥΥ και του ΠΕΔΥ, η υποχρηματοδότηση και οι ανισότητες στην πρόσβαση παρέμειναν. Η εργασία καταλήγει ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα μεικτό, αλλά βαθιά άνισο σύστημα υγείας που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ικανότητα πληρωμής και όχι στις ανάγκες των πολιτών. Επισημαίνεται η ανάγκη άμεσων θεσμικών παρεμβάσεων για τη μείωση των ιδιωτικών πληρωμών, την ενίσχυση της δημόσιας χρηματοδότησης και την εξασφάλιση ισότιμης, καθολικής πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.