Εκπαιδευτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εκμάθηση μειονοτικών γλωσσών και τοπικών διαλέκτων

Abstract

Το πολύγλωσσο εκπαιδευτικό μοντέλο της Ε.Ε. στοχεύει στην εκμάθηση γλωσσών τόσο από ευρωπαίους πολίτες, όσο και από οικονομικούς μετανάστες ή πολιτικούς πρόσφυγες που ζουν στην Ε.Ε. Σκοπός της Ευρώπης είναι όλοι οι πολίτες να γνωρίζουν τουλάχιστον δύο ξένες γλώσσες, τις οποίες αρχίζουν να μαθαίνουν σε νεαρή ηλικία. Η πολυγλωσσία είναι μια αναγκαιότητα στο ευρωπαϊκό πολυπολιτισμικό πλαίσιο των 24 επίσημων ευρωπαϊκών γλωσσών και 60 μειονοτικών γλωσσών που ομιλούνται από περίπου 40 εκατομμύρια ανθρώπους. Επιπλέον, 175 διαφορετικές εθνότητες μεταναστών ζουν στην E. Ε., οι οποίοι μάλιστα προωθούν την εκμάθηση της μητρικής γλώσσας των παιδιών τους στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Το γεγονός αυτό καθιστά απαραίτητη την εκμάθηση γλωσσών τόσο για την επαγγελματική απασχόληση, όσο και για την αρτιότερη κοινωνική ένταξη. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρουμε παραδείγματα πολύγλωσσης Εκπαίδευσης σε χώρες της Ε.Ε. (Λουξεμβούργο, Βέλγιο, Ολλανδία, αλλά και την Ελλάδα και το δίγλωσσο εκπαιδευτικό σύστημα που εφαρμόζει για τη Μουσουλμανική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης).Αναφέρουμε επίσης τακεντρικά ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα για τη γλώσσα, όπως τα European Commission, Council of Europe, European Union National Languages, European Centre for Modern Languages of the Council of Europe, (European Language Equality Network and European Language Council. . Υποστηρίζοντας το παραπάνω σύστημα, από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 καθιερώθηκε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια «Erasmus» (European Region Action Scheme for the Mobility of Students University) με την ανταλλαγή φοιτητών από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες καθώς και το σύστημα Eurydice. Τα συστήματα αυτά προωθούν την εκμάθηση γλωσσών και επιστημονικής ορολογίας από αλλοδαπούς φοιτητές με στόχο τη συνεργασία πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών. Στο τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας μας παρουσιάζουμε την ειδική περίπτωση δύο μειονοτήτων στην Ελλάδα, των Ρομά και των Πομάκων και την εκπαιδευτική πολιτική του ελληνικού κράτους απέναντι στις δύο αυτές γλώσσες. Παρά το γεγονός ότι οι δύο μειονότητες αποτελούν το 50% της μουσουλμανικής μειονότητας, το κράτος υιοθέτησε την εκμάθηση της τουρκικής γλώσσας και όχι της δικής τους γλώσσας, δημιουργώντας έτσι πρόβλημα εθνικής και πολιτιστικής ταυτότητας. Μόνο τα τελευταία χρόνια η Ελληνική Πολιτεία έχει καθιερώσει ειδικά προγράμματα εκμάθησης και των δύο αυτών γλωσσών αποκλειστικά στην περιοχή της Δυτικής Θράκης.