Η ανάδυση δράσεων κοινωνικής αλληλεγγύης στην Ελλάδα της κρίσης: Η περίπτωση του Δήμου Ελληνικού - Αργυρούπολης

Abstract

Η παρούσα εργασία μελετά την ανάδυση συλλογικών εθελοντικών δράσεων και την εξάπλωση πρωτοβουλιών κοινωνικής αλληλεγγύης, σε συνθήκες οικονομικής και κοινωνικής αποδόμησης. Η διεξαγόμενη εμπειρική έρευνα εστιάζει στην ανάδειξη βασικών πτυχών λειτουργίας τεσσάρων δομών κοινωνικής αλληλεγγύης σε υπο-εθνικό επίπεδο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο λόγο των συμμετεχόντων, εθελοντών και ωφελουμένων. Το βασικό ερώτημα της μελέτης αφορά στη διερεύνηση των επιδράσεων της συμμετοχής σε αλληλέγγυες δράσεις και του αντίκτυπου τους στις κοινωνικές εξελίξεις. Στο πλαίσιο αυτό αναζητούνται τα στοιχεία εκείνα που συνθέτουν όχι μόνο την εμπρόθετη δραστηριοποίηση των εμπλεκομένων για την κάλυψη βασικών αναγκών, αλλά και την ανάγκη επαναδιεκδίκησης, με όρους πολιτικούς, στοιχειωδών κοινωνικών δικαιωμάτων και ενός αναθεωρημένου κοινωνικού μοντέλου, ως έμπρακτη αντιπρόταση στην κυρίαρχη κατάσταση. Η επεξεργασία των ερευνητικών ευρημάτων σκιαγραφεί τη συνύπαρξη μιας σειράς αντιφατικών τάσεων. Η ενδυνάμωση της ατομικής και συλλογικής ευθύνης, η κινητοποίηση των πολιτών σε επίπεδο πολιτικό και η πραγμάτωση αλληλέγγυων, βιώσιμων σχημάτων συνεργασίας και αλληλοβοήθειας φαίνεται να αντιπαλεύουν την απουσία προοπτικής και ελπίδας, την κοινωνική απομόνωση, την απόσυρση του κράτους πρόνοιας, την έξαρση των ανισοτήτων και του ατομισμού. Η κοινωνική έκβαση, υπό αυτές τις συνθήκες, μέσα από την αποτίμηση της εκφραζόμενης κοινωνικής αλληλεγγύης, παραμένει ολότελα ρευστή. Από την άλλη, η αναγκαιότητα για αναστοχασμό και επαναπροσδιορισμό των κατευθύνσεων και επιλογών μας ως κοινωνία, μοιάζει επιβεβλημένη καθώς το τέλος της μεταπολιτευτικής περιόδου για τη χώρα μας, όχι μόνο δεν έρχεται ανώδυνα, αλλά υποκρύπτει σοβαρούς κινδύνους διάρρηξης της κοινωνικής συνοχής.