Η διαχείριση της γνώσης στις επιχειρήσεις

Abstract

Τον 21ο αιώνα, διανύουμε μία νέα εποχή όπου οι παραδοσιακοί τρόποι απόκτησης ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος όπως το κεφάλαιο, η γη, οι πρώτες ύλες και η τεχνολογία δεν αποτελούν τους μόνους καθοριστικούς παράγοντες επιτυχίας για έναν φορέα ή μία επιχείρηση. Αντίθετα, στη Κοινωνία της Γνώσης, το μέλλον και η επιτυχία των εταιριών εξαρτάται από τη δυνατότητά τους να μετατρέψουν το πιο πολύτιμο αγαθό τους, την Οργανωσιακή Γνώση, σε πλεονέκτημα. Τα κριτήρια της επιχειρησιακής επιτυχίας αλλάζουν ραγδαία, αλλάζοντας το ανταγωνιστικό περιβάλλον και παράλληλα δημιουργώντας την απαίτηση συνεχούς ευελιξίας και προσαρμοστικότητας από τις επιχειρήσεις για την υιοθέτηση και την ενσωμάτωση της νέας γνώσης. Καθώς παλιότερα τα κριτήρια επιτυχίας εξαρτιόνταν από την παραγωγικότητα, την αποδοτικότητα και τη διαχείριση της ποιότητας, τώρα έχουν αντικατασταθεί από τη δημιουργικότητα, την καινοτομία και τη γνώση. Συνεπώς, η ιδανική αξιοποίηση της γενικότερης οργανωσιακής γνώσης φαίνεται να αποτελεί το νέο πεδίο μάχης και τη νέα μεγάλη πρόκληση για όλες τις επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους και κλάδου. Συγκεκριμένα, οι επιχειρήσεις δεν πρέπει απλά να αναπτύξουν και να επεκτείνουν τη γνώση του εργατικού δυναμικού και των εργαζομένων τους, αλλά πρέπει επίσης να κατανείμουν μηχανισμούς και διαδικασίες που θα εξασφαλίσουν την μετατροπή της προσωπικής γνώσης σε συλλογικό αγαθό. Η συνεχής χρήση της γνώσης δεν μειώνει την αξία της, όπως ισχύει και για άλλα μέσα παραγωγής. Αντιθέτως, όσο περισσότερη γνώση χρησιμοποιείται τόσο εμπλουτίζεται και αυξάνεται η αξία της γνώσης για την επιχείρηση. Παρόλα αυτά, ενώ η γνώση αποκτάται και χτίζεται σταδιακά μέσα από μακροχρόνια εμπειρία και εργασία των εργαζομένων, χάνεται εύκολα με την ξαφνική συνταξιοδότηση ενός εργαζομένου από την επιχείρηση. Είναι λοιπόν σημαντικό για τις νέες επιχειρήσεις και φορείς να αναπτύξουν συστηματικούς και μεθοδικούς μηχανισμούς για τη διαχείριση της γνώσης, έτσι ώστε να έχουν τη δυνατότητα καταγραφής της συλλογικής γνώσης και πληροφορίας και τη δυνατότητα συνδυασμού με ιδανικό τρόπο, ώστε η υπάρχουσα γνώση να αναβαθμίσει τις καθημερινές επιχειρησιακές λειτουργίες. Είναι, επίσης, απαραίτητο να αναπτύξουν πηγές και μεθόδους για την καλλιέργεια και τη διάχυση της υπάρχουσας γνώσης.