Το νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο που διέπει τα θέματα υγείας και ασφάλειας εργασίας στην Ελλάδα

Abstract

Σκοπός της παρούσας εργασίας, αποτελεί η ανάδειξη της σημαντικότητας των θεμάτων που σχετίζονται με την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία. Η πρόληψη του επαγγελματικού κινδύνου αποτελεί υποχρέωση κάθε ευνομούμενης πολιτείας. Το κόστος των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών είναι πολύπλευρο. Πέραν του προφανούς ανθρώπινου πόνου που προκαλείται στα θύματα και τις οικογένειές τους, δεν πρέπει να παραβλέπεται και το οικονομικό κόστος για τις επιχειρήσεις, αλλά και την Πολιτεία μέσω τις επιβάρυνσης των ασφαλιστικών ταμείων. Στα επόμενα κεφάλαια παρουσιάζεται το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τα θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καταγράφεται η υφιστάμενη κατάσταση στην Ελλάδα αναφορικά με την επίβλεψη των συνθηκών εργασίας, από μεριάς Πολιτείας, και αναλύονται οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα όλων των εμπλεκομένων πλευρών, δηλαδή των Εργοδοτών, των Εργαζομένων, των Τεχνικών Ασφαλείας, και των Γιατρών Εργασίας. Αναφορά γίνεται επίσης στο Εθνικό και Ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για την περίοδο 2022-2027, με σκοπό την αντιμετώπιση των προκλήσεων μετά την πανδημία του κορονοϊού, σε ένα εργασιακό περιβάλλον με ψηφιακές, «πράσινες» και δημογραφικές μεταβολές. Τέλος αναλύεται η οικονομική διάσταση της πρόληψής των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών, παρουσιάζονται τα διάφορα μοντέλα ασφάλισης του επαγγελματικού κινδύνου στην Ευρώπη, και γίνεται σύγκριση με την ελληνική πραγματικότητα. Η μέθοδος της περιγραφικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης, χρησιμοποιήθηκε για την ανάπτυξη της παρούσας μεταπτυχιακής διατριβής. Για τη συλλογή των πληροφοριών έγινε βιβλιογραφική έρευνα , στην ελληνική και αγγλική γλώσσα με λέξεις κλειδιά που σχετίζονται με την υγεία και ασφάλεια εργασίας. Κριτήριο επιλογής αποτέλεσε η συνάφεια της θεματικής ενότητας και ο χρόνος δημοσίευσης. Συμπερασματικά προκύπτει, ότι το θεσμικό πλαίσιο για τα θέματα ΥΑΕ, στη χώρα μας, εναρμονίζεται σε μεγάλο βαθμό με την αντίστοιχη κοινοτική νομοθεσία, αποσαφηνίζει την ευθύνη του Εργοδότη και τις υποχρεώσεις των Εργαζομένων και προβλέπει την παρουσία συμβουλευτικών και εποπτικών μηχανισμών τόσο εντός όσο και εκτός επιχείρησης. Υπάρχουν όμως ταυτόχρονα προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν, όπως η εφαρμογή του πλαισίου αυτού, ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και η εμπέδωση κουλτούρας ασφάλειας σε όλους τους εμπλεκόμενους στα θέματα ΥΑΕ.