Έμφυλη Βία και Μετανάστευση

Abstract

Τα δικαιώματα των γυναικών και οι συζητήσεις γύρω από αυτά συχνά εντάσσονται στο γενικότερο πλαίσιο των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Ωστόσο, όταν εξετάζουμε τις εμπειρίες των πιο ευάλωτων ομάδων στον κόσμο, όπως οι γυναίκες πρόσφυγες, η διάσταση του φύλου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Σε παγκόσμιο επίπεδο οι προσφύγισσες βιώνουν διαφόρων ειδών μορφές βίας, όπως σωματική βία, σεξουαλική κακοποίηση, εκμετάλλευση, εμπορία ανθρώπων και εξαναγκαστικούς γάμους. Οι εμπειρίες των προσφύγων διαφοροποιούνται λόγω του φύλου, με τις γυναίκες να βρίσκονται σε σαφώς μειονεκτική θέση. Σε διεθνές επίπεδο, οι γυναίκες πρόσφυγες βιώνουν ποικίλες μορφές έμφυλης βίας καθ’ όλη τη διάρκεια της προσφυγικής τους διαδρομής. Οι εμπειρίες αυτές ενισχύουν την ήδη υπάρχουσα ευαλωτότητα τους, έχουν σοβαρότατες συνέπειες για την ψυχική και σωματική τους υγεία, την επανένταξη τους στη κοινωνία και την ποιότητα της ζωής τους εν γένει. Στην Ελλάδα, οι γυναίκες πρόσφυγες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν πολλαπλές μορφές έμφυλης βίας, διακρίσεων και εκμετάλλευσης, ακόμα και εντός των Δομών Προσωρινής Φιλοξενίας (Greek Council For Refugees, 2019). Η συγκεκριμένη έρευνα στοχεύει να καταγράψει τις προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι γυναίκες πρόσφυγες στην ελληνική επικράτεια, μέσα από την προοπτική του φύλου καθώς επίσης να αναλύσει τις πιο συχνές μορφές έμφυλης βίας που έρχονται αντιμέτωπες οι προσφύγισσες. Με τη χρήση δευτερογενών στατιστικών δεδομένων από Δημόσιους Φορείς, Διεθνείς Οργανισμούς και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (Ελληνική Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, 2021), ένας από τους βασικούς στόχους είναι να επιβεβαιωθεί ότι η έμφυλη βία και η εμπορία ανθρώπων επηρεάζουν τις γυναίκες πρόσφυγες πολύ περισσότερό από τους άνδρες (United Nations, 2018). Επιπλέον, να αναδειχθεί ότι τα φαινόμενα αυτά αποτελούν κρίσιμα ζητήματα κοινωνικής πολιτικής (European Commission, 2022). Παράλληλα, η έρευνα αποσκοπεί να αναδείξει τα κενά στις πολιτικές πρόληψης και απόκρισης που εφαρμόζονται από τις μη κυβερνητικές οργανώσεις καθώς επίσης και από τις δημόσιες υπηρεσίες για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας και της εκμετάλλευσης των προσφύγων (Amnesty Internation, 2020). Εξετάζει και αναδεικνύει το πως διεθνείς συμβάσεις, όπως το πρωτόκολλο του Παλέρμο και η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, που αναγνωρίζουν την έμφυλη βία ως ένα από τα σημαντικό ζήτημα που επηρεάζει βαθιά τα ανθρώπινα δικαιώματα.