Οι τεχνικές της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση, ως μέσο για την καλλιέργεια της δημιουργικότητας, στο μάθημα των εικαστικών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Abstract

Η παρούσα ερευνητική μελέτη έγινε στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών «Δραματική Τέχνη και Παραστατικές Τέχνες στην Εκπαίδευση και στη Δια Βίου Μάθηση» του Πανεπιστήμιου Πελοποννήσου, για τη Σχολή Καλών Τεχνών – Τμήμα Θεατρικών Σπουδών. Σκοπός της μελέτης είναι να ερευνηθεί κατά πόσο οι τεχνικές της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση μπορούν να αποτελέσουν ένα δυνατό εργαλείο, για την καλλιέργεια της δημιουργικότητας μαθητών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στο μάθημα των Εικαστικών. Έχοντας υπόψη ότι τόσο το πεδίο της Εικαστικής Αγωγής όσο και οι βασικοί σκοποί της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση αποβλέπουν στην ενίσχυση της δημιουργικότητας, σχεδιάστηκε η μέθοδος και έγινε η υλοποίηση της έρευνας. Τον πληθυσμό αποτέλεσαν δύο τμήματα της Δ΄ τάξης του 3ου Δημοτικού Σχολείου Βούλας, εκ των οποίων το ένα ορίστηκε ως η πειραματική ομάδα με 18 μαθητές και μαθήτριες στο σύνολο και το άλλο η ομάδα ελέγχου με το ίδιο σύνολο μαθητών και μαθητριών. Για τις δύο ομάδες επιλέχθηκε μια συγκεκριμένη θεματολογία της διδασκαλίας των Εικαστικών Τεχνών με σημαντική διαφοροποίηση στην πειραματική ομάδα, για την οποία σχεδιάστηκε ένα πρόγραμμα παρέμβασης 12 εργαστηρίων, σχεδιασμένα σύμφωνα με τη μέθοδο και τις τεχνικές της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση. Πρόκειται για μια εκπαιδευτική έρευνα δράσης, με οιονεί πειραματικό σχεδιασμό και με την ενεργό συμμετοχική παρατήρηση της ερευνήτριας που βασίζεται στο μοντέλο σπειροειδούς διαδικασίας σχεδιασμού, δράσης, παρατήρησης και αναστοχασμού. Επιπλέον πρόκειται για μια μικτού τύπου έρευνα που προσεγγίζει τόσο την ποσοτική, όσο και την ποιοτική μέθοδο. Ως εκ τούτου, τα ποσοτικά δεδομένα συλλέχθηκαν βάσει της κλίμακας CSQ-R των Kumar, Kemmler και Holman (1997), που δόθηκε για συμπλήρωση στις δύο ομάδες πριν και μετά τις παρεμβάσεις. Για την ανάλυση και επεξεργασία τους χρησιμοποιήθηκε το πρόγραμμα στατιστικής SPSS με την αξιοποίηση του παραμετρικού κριτηρίου t-student για εξαρτημένα δείγματα. Για τη συλλογή των ποιοτικών δεδομένων τα εργαλεία της έρευνας, που χρησιμοποιήθηκαν, ήταν η ενεργός συμμετοχική παρατήρηση της ερευνήτριας και της κριτικής φίλης κατά τη διάρκεια των παρεμβάσεων, καθώς και οι ημιδομημένου τύπου συνεντεύξεις των συμμετεχόντων και εκπαιδευτικών κλάδων ΠΕ91.01 και ΠΕ08. Όπως προβλέπεται σε έρευνες μικτού τύπου, η τριγωνοποίηση βοήθησε στην απόδοση των συμπερασμάτων. Τα συμπεράσματα που προέκυψαν, έδειξαν ότι η καλλιέργεια της δημιουργικότητας στο μάθημα της Εικαστικής Αγωγής έχει τη δυνατότητα να επιτευχθεί σε έναν ικανοποιητικό βαθμό μέσα από προγράμματα σχεδιασμένα με βάση τις τεχνικές της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση.