Φοιτητική Συμμετοχή στη Διακυβέρνηση: Η περίπτωση του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Abstract

Η συμμετοχή των φοιτητών, ως εταίρων, στη χάραξη εκπαιδευτικής πολιτικής των κρατών-μελών σε συνάρτηση με την διαμόρφωση του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΧΑΕ) και τη λήψη αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης των ΑΕΙ (ιδρυματικό, εθνικό, ευρωπαϊκό) έχει αναδειχθεί σε μια από τις θεμελιώδεις αξίες της ευρωπαϊκής ανώτατης εκπαίδευσης. Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα γίνονται όλο και πιο συχνές οι συζητήσεις σχετικά με την ενεργό συμμετοχή των φοιτητών, ως βασικών φορέων στις διαδικασίες λήψης απόφασης στη διαμόρφωση και υλοποίηση πολιτικών των πανεπιστημιακών οργάνων. Ωστόσο, οι πρακτικές για την προώθηση της συμμετοχής των φοιτητών στον ΕΧΑΕ είναι ακόμη περιορισμένες και απέχουν κατά πολύ από τα ανακοινωθέντα των ευρωπαίων υπουργών, καθώς η φοιτητική συμμετοχή επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από το θεσμικό και κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου λαμβάνει χώρα. Η παρούσα διατριβή αποτελεί μελέτη περίπτωσης της φοιτητικής συμμετοχής στο πεδίο της διακυβέρνησης και διασφάλισης ποιότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ). Η διατριβή εστιάζει στο βαθμό, τους τρόπους και τα επίπεδα φοιτητικής συμμετοχής, στους παράγοντες ενίσχυσης, καθώς και στις δυνατότητες βελτίωσής της. Από την ανάλυση α) των ποσοτικών δεδομένων σχετικά με το ποσοστό φοιτητικής συμμετοχής στην αξιολόγηση των μαθημάτων/διδασκαλίας και στις φοιτητικές εκλογές των 33 Τμημάτων του ΕΚΠΑ και β) των ποιοτικών δεδομένων από συνεντεύξεις με μέλη ΔΕΠ και ΜΟΔΙΠ του ΕΚΠΑ, προσδιορίζονται βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ενεργό εμπλοκή των φοιτητών στη διακυβέρνηση του πανεπιστημίου. Περαιτέρω, αναδεικνύονται οι πρακτικές και πολιτικές που υιοθετούνται από ορισμένα Τμήματα για την ενίσχυση της φοιτητικής συμμετοχής, καθώς και οι τρόποι εφαρμογής της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη φοιτητοκεντρική μάθηση στο πανεπιστήμιο.