Η Ελληνική Δημοκρατία σε κρίση ή σε μεταδημοκρατική μετάβαση;

Abstract

Στην Ελλάδα διανύουμε αισίως το 45ο έτος της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας. Για την περίοδο αυτή έχουν ακουστεί πολλά. Από το σύνθημα «η χούντα δεν τελείωσε το ‘73» και τη δαιμονοποίηση της μεταπολίτευσης ως «αιτίας του κακού» για τη δεκαετή οικονομική κρίση, μέχρι τη θεοποίησή της. Αυτό που διερευνάται στην παρούσα εργασία είναι κατά πόσο η Ελληνική Δημοκρατία βρίσκεται σε κρίση, σε ποιους παράγοντες οφείλεται, υπό ποίες μορφές αυτή εμφανίζεται στο κοινωνικό και πολιτικό πεδίο κι αν η κατάσταση που βιώνουμε σήμερα σε επίπεδο θεσμών και λειτουργίας του κράτους είναι μια συγκυριακή εξέλιξη ή λαμβάνει χαρακτηριστικά παγίωσης, οπότε βρισκόμαστε σε φάση μεταδημοκρατικής μετάβασης. Η διπλωματική εργασία, περιλαμβάνει τρία κεφάλαια. Το πρώτο, είναι το θεωρητικό κεφάλαιο, στο οποίο αναλύονται οι πυλώνες στους οποίους βασίζεται και οι παράγοντες που διαμορφώνουν τη λειτουργία της δημοκρατίας. Γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην κατά Charles Tilly εννοιολογική προσέγγιση της δημοκρατίας και καταλήγει στην ανάλυση της θεώρησης του Colin Crouch περί Μεταδημοκρατίας. Στο δεύτερο, γίνεται μια πολυπαραμετρική αξιολόγηση της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας, εξετάζοντας τη διαχρονική λειτουργία της νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας, του κομματικού συστήματος, της επιρροής που ασκούν τα επιχειρηματικά και «μιντιακά» συμφέροντα στη διακυβέρνηση της χώρας, κ.ά., μέσα από την παράθεση συγκεκριμένων γεγονότων που μπορούν να συμβάλουν στην αξιολόγηση της ελληνικής περίπτωσης σε σχέση με τη θεωρητική απεικόνιση του Crouch. Το τρίτο κεφάλαιο περιλαμβάνει τη σύνοψη και τα συμπεράσματα που προέκυψαν από το συσχετισμό των δύο προηγούμενων κεφαλαίων μέσω της ιεραρχημένης αποτύπωσης και κατηγοριοποίησης των γεγονότων ανά αίτιο, σύμπτωμα ή αποτέλεσμα. Βασικό συμπέρασμα της εργασίας είναι ότι η Ελλάδα διανύει μια περίοδο αποδημοκρατικοποίησης, η οποία όμως δε λαμβάνει χαρακτηριστικά μη αναστρέψιμης κατάστασης, οπότε, παρότι προσομοιάζει, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως διαδικασία μεταδημοκρατικής μετάβασης.