Το φαινόμενο της «Αραβικής Άνοιξης» Μελέτη Περιπτώσεων

Abstract

Στην παρούσα εργασία εξετάζουμε το φαινόμενο των πολιτικών αναταραχών και εξελίξεων στον αραβικό κόσμο, το οποίο αποκλήθηκε σχηματικά «Αραβική Άνοιξη» και είχε ως χρονική αφετηρία τον Δεκέμβριο του έτους 2010 στην Τυνησία. Τα γεγονότα δεν περιορίστηκαν στην ως άνω χώρα αλλά εξαπλώθηκαν σχεδόν σε όλες τις χώρες του αραβικού κόσμου και του γεωγραφικού χώρου που εκτείνεται από την Βόρεια Αφρική έως την Μέση Ανατολή. Βέβαια οι εσωτερικές εξελίξεις διαφοροποιούνται από κράτος σε κράτος και ποικίλουν ποιοτικά αλλά και ως προς την έντασή τους, οπότε ανάλογη ήταν και η παρουσία του εν λόγω φαινομένου. Μπορούμε πάντως να διακρίνουμε για λόγους συστηματικής κατάταξης τρεις περιπτώσεις κρατών στα οποία εμφανίστηκε το φαινόμενο: Χώρες στις οποίες υπήρξαν πολιτειακές αλλαγές, άλλες στις οποίες διεξήχθησαν ή διεξάγονται εμφύλιοι πόλεμοι και, τέλος, κράτη στα οποία υπήρχαν μεν εξελίξεις, πλην όμως αυτές δεν κατέστησαν αποφασιστικές για περαιτέρω γεγονότα. Ασχολούμαστε με τις περιπτώσεις της Τυνησίας, της Αιγύπτου, του Μαρόκου και της Σαουδικής Αραβίας και προσπαθούμε να συγκρίνουμε τις εξελίξεις στις ως άνω χώρες. Συμπερασματικά αναφερόμαστε στον ρόλο που διεδραμάτισαν σημαντικοί παράγοντες διαμόρφωσης των πολιτικών πραγμάτων, όπως ο στρατός και τα ισλαμιστικά κινήματα και εξάγουμε διαπιστώσεις σχετικά με την πορεία εκδημοκρατισμού και την πορεία φιλελευθεροποίησης στα υπό εξέταση κράτη.