Απόψεις επιμορφωτών εκπαιδευτικών για το νέο Πρόγραμμα Σπουδών σχετικά με το Περιβάλλον και την Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη

Abstract

Σύμφωνα με το νέο πρόγραμμα Σπουδών που προωθείται από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, εισάγεται το ΠΣ Περιβάλλον και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΠΕΑΑ) στο υποχρεωτικό Πρόγραμμα Σπουδών από το Νηπιαγωγείο ως το Γυμνάσιο, αρχικά δοκιμαστικά σε πειραματικά σχολεία (2021-2022 και 2022-2023) και έπειτα επίσημα σε όλα τα σχολεία (2023-2024). Το ΠΕΑΑ που αποτελεί φυσική εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, αναμφισβήτητα προσφέρει πολλά οφέλη στους μαθητές, όπως υπευθυνότητα και αγάπη για το περιβάλλον που ζουν, ενώ ενισχύουν την ενσυναίσθηση και πλήθος μεταγνωστικών δεξιοτήτων, όπως η δημιουργική σκέψη και η επίλυση προβλημάτων. Η ιδιαιτερότητα του εν λόγω ΠΣ είναι ότι δεν έχει συγκεκριμένες ώρες στο ωρολόγιο πρόγραμμα αλλά επιτυγχάνεται κυρίως με διάχυση στα διδασκόμενα μαθήματα (πολυεπιστημονικό μοντέλο). Το μοντέλο αυτό έχει το πλεονέκτημα ότι δίνει στο ΠΕΑΑ τη δυνατότητα να αποτελέσει μέρος της καθημερινής εκπαίδευσης όλων των μαθητών, αλλά υπάρχει ο κίνδυνος να υποβαθμιστεί το περιεχόμενο του σε σχέση με το μάθημα που διαχέεται. Η παρούσα μελέτη διερευνά τις απόψεις 10 επιμορφωτών που επιλέχθησαν από το ΙΕΠ για να επιμορφώσουν τους εκπαιδευτικούς σχετικά με τη διδασκαλία της θεματικής ενότητας για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη. Για την συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η ατομική ημι-δομημένη συνέντευξη η οποία πραγματοποιήθηκε δικτυακά, ενώ για την ανάλυση των ερευνητικών δεδομένων επιλέχθηκε η θεματική ανάλυση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι επιμορφωτές είναι θετικά προσκείμενοι στο νέο ΠΣ, ωστόσο θεώρησαν ότι θα υπάρχουν δυσκολίες κατά την εφαρμογή του. Ιδιαίτερη μνεία έκαναν στην αρνητική κουλτούρα των σχολείων που ως νέο το αντιμετωπίζουν επιφυλακτικά, στην έλλειψη επαγγελματικής ετοιμότητας των εκπαιδευτικών, στις συνεχείς αλλαγές προσωπικού, στην έλλειψη χρόνου-κινήτρων ώστε να μελετήσουν και να εκπαιδευτούν οι εκπαιδευτικοί, σε ελλιπή επιμόρφωση, στον μεγάλο μέσο όρο ηλικίας σε κάποια σχολεία αλλά και στο μεγάλο πλήθος των επιμορφούμενων (το ΠΣ αφορά πολλές ειδικότητες). Εντόπισαν επίσης κάποια σημεία που θα πρέπει να βελτιωθούν στο ΠΣ, όπως ότι είναι απαρτίζεται από κυρίως ακαδημαϊκό-θεωρητικό κείμενο, την ανάγκη περισσότερου χρόνου δοκιμών στα σχολεία, ότι προϋποθέτει διάθεση και χρόνο για σχεδιασμό του μαθήματος σε συνάρτηση με έλλειψη βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού, την έλλειψη οργανικής ενσωμάτωση των ΤΠΕ, ελλείψεις σε θέματα οικονομίας και κοινωνίας, ασυμφωνία ΠΣ με οδηγό εκπαιδευτικού και την έλλειψη μη καθορισμένων ωρών διδασκαλίας, προτείνοντας αυτό να γίνει αυτόνομο μάθημα. Πέραν των προτάσεων που αφορούν το ίδιο το ΠΣ, προτείνουν στους ίδιους τους διδάσκοντες να ενεργοποιηθούν συμμετέχοντας σε μη τυπική εκπαίδευση, εργασίες πεδίου, ΚΠΕ, σε τοπικές περιβαλλοντικές ομάδες και πρωτίστως τους καλούν να συνειδητοποιήσουν το ρόλο τους ως εκπαιδευτικοί. Τέλος όλοι οι επιμορφωτές τόνισαν την ανάγκη για περισσότερες και ουσιωδέστερες επιμορφώσεις για όλους(εκπαιδευτικούς-επιμορφωτές).