Συνεργασία Ε.Ε.-ΝΑΤΟ στο πεδίο της ασφάλειας από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και μετά

Abstract

Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου σηματοδοτεί την αλλαγή ισορροπιών στη διεθνή σκηνή, καθώς η κοινωνία, αλλά και το περιβάλλον ασφαλείας διαρκώς εξελίσσονται. Στο πλαίσιο αυτό, Ε.Ε. και ΝΑΤΟ χαράσσουν μια διαφορετική πορεία και διαμορφώνουν ένα νέο προφίλ. Η μεν Ε.Ε., μέσω της θεσμοθέτησης της ΚΕΠΠΑ από την υπογραφή της Συνθήκης του Μάαστριχτ (1992) και μετά, αποσκοπεί στο να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στο διεθνές σύστημα και να αναπτύξει την ευρωπαϊκή άμυνα. Το δε, ΝΑΤΟ χάνοντας τον βασικό αντίπαλό του, τη Σοβιετική Ένωση, μετασχηματίζεται και διευρύνεται, προκειμένου να καταστήσει σαφή την αναγκαιότητά του. Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία Ε.Ε. –ΝΑΤΟ θεσμοθετείται από τις αρχές της δεκαετίας 2000, με αποτέλεσμα παράλληλες και επάλληλες επιχειρήσεις, αλλά και μια περιορισμένη συνεργασία στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης. Στην εταιρική σχέση Ε.Ε.-ΝΑΤΟ διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο η Ρωσία, η οποία μέσω της «δραστήριας στάσης» της προκαλεί εντάσεις και απειλεί τη συνοχή της σχέσης αυτής. Επιπλέον, η αντιμετώπιση σύγχρονων και ποικίλων απειλών, όπως η τρομοκρατία, ο κυβερνοπόλεμος, η ενεργειακή ασφάλεια και οι εξελίξεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, μεταξύ άλλων, καθιστά ολοένα και πιο αναγκαία την ενίσχυση της συνεργασίας Ε.Ε.-ΝΑΤΟ. Συμπερασματικά αναφέρεται ότι η συνεργασία Ε.Ε.-ΝΑΤΟ χρήζει μεγαλύτερης δυναμικής, ουσιαστικότερης αλληλεπίδρασης, συμπληρωματικότητας και συνοχής, ώστε να συμβάλει αποτελεσματικά στην εδραίωση της ασφάλειας και της σταθερότητας στο διεθνές περιβάλλον.