Η σχέση μεταξύ της έκθεσης σε τραυματικά γεγονότα και της εμφάνισης διαταραχών πρόσληψης τροφής στους εφήβους: Οριοθετημένη βιβλιογραφική ανασκόπηση

Abstract

Περίληψη Εισαγωγή: Το τραύμα της πρώιμης παιδικής ηλικίας είναι δυνατόν να οδηγήσει σε αρνητικές μακροπρόθεσμες συνέπειες που μπορεί να προκαλέσουν δια βίου ιατρικές και ψυχολογικές ανεπάρκειες στα θύματα. Στη βιβλιογραφία έχουν δημοσιευτεί ποικίλες μελέτες που διερευνούν τη σχέση του τραύματος με τις διαταραχές πρόσληψης τροφής στον εφηβικό πληθυσμό. Σκοπός: Η διερεύνηση μέσω της μεθόδου της οριοθετημένης βιβλιογραφικής ανασκόπησης της σχέσης ανάμεσα στην έκθεση των εφήβων σε τραυματικές εμπειρίες και στη διάγνωση με κάποια διαταραχή πρόσληψης τροφής, όπως είναι η ψυχογενής ανορεξία, η βουλιμία και η διαταραχή υπερφαγίας. Επιπλέον, γίνεται προσπάθεια να διερευνηθεί κατά πόσο συγκεκριμένα τραυματικά γεγονότα σχετίζονται με συγκεκριμένα είδη της διαταραχής και με διαφορετική σοβαρότητα των συμπτωμάτων. Αναφορά γίνεται, επιπλέον, στη συννοσηρότητα μεταξύ διαταραχών σίτισης με άλλες ψυχιατρικές διαταραχές, καθώς και στους διαμεσολαβητικούς παράγοντες που εντοπίζονται συχνά μεταξύ τραύματος και ανορεξίας, βουλιμίας και διαταραχής υπερφαγίας. H παρορμητικότητα, η αρνητική αυτοαντίληψη και αυτοεκτίμηση, το άγχος, η καταθλιπτική διάθεση, τα αποσυνδετικά συμπτώματα, η δυσαρέσκεια για το σώμα, η δυσκολία συναισθηματικής ρύθμισης είναι μερικοί από τους παράγοντες που μεσολαβούν μεταξύ του παιδικού τραύματος και της ανάπτυξης μιας διαταραχής πρόσληψης τροφής. Η οικογενειακή λειτουργία φαίνεται επίσης να διαδραματίζει ρόλο στην παραπάνω σχέση. Μέθοδος: Η μεθοδολογία της παρούσας εργασίας στηρίζεται στην οριοθετημένη βιβλιογραφική ανασκόπηση και περιλαμβάνει άρθρα τα οποία έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά. Συγκεκριμένα, έγινε έρευνα αναζήτησης στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων «Google Scholar» για άρθρα δημοσιευμένα στην αγγλική γλώσσα τα τελευταία 10 χρόνια (από το 2014 έως το 2024) και αφορούσαν στη σχέση μεταξύ έκθεσης σε τραυματικά γεγονότα και ανάπτυξη διαταραχών πρόσληψης τροφής σε εφηβικό πληθυσμό. Οι έφηβοι είχαν διαγνωστεί με κάποια διαταραχή πρόσληψης τροφής και λάμβαναν θεραπεία ή είχαν συμπτώματα διαταραγμένης πρόσληψης τροφής. Επιπλέον, τα άρθρα που συμπεριλήφθηκαν στην εργασία ήταν ερευνητικά και περιέγραφαν όλη την ερευνητική διαδικασία. Από τα άρθρα που εντοπίστηκαν, τελικά χρησιμοποιήθηκαν τα 18 άρθρα. Αποτελέσματα: Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων των μελετών προέκυψε ότι υπάρχει σχέση μεταξύ της έκθεσης των εφήβων σε τραυματικές εμπειρίες και στην επακόλουθη διάγνωση με διαταραχές πρόσληψης τροφής. Πιο συγκεκριμένα, ορισμένες μελέτες διαπίστωσαν ότι οι έφηβοι που έχουν υπάρξει θύματα βίας, κακοποίησης ή παραμέλησης είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν συμπτώματα κάποιας διαταραχής σίτισης, με επικρατέστερη την ψυχογενή βουλιμία. Άλλες μελέτες βρήκαν συσχέτιση μεταξύ τραυματικών γεγονότων και αυξημένης ευαλωτότητας για εμφάνιση ψυχογενούς ανορεξίας σε εφήβους. Επιπλέον, βρέθηκε ότι ασθενείς με πολλαπλούς τύπους παιδικού τραύματος ήταν πιο πιθανό να εμφανίσουν περισσότερα συμπτώματα Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής, ενώ εντοπίστηκε και σημαντική σχέση μεταξύ της σοβαρότητας του τραύματος και των συνολικών συμπτωμάτων της διαταραχής. Οι έφηβοι με διαταραχή πρόσληψης τροφής και ιστορικό έκθεσης σε τραυματικά γεγονότα, ανέφεραν επίσης κλινικά συμπτώματα Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες (ΔΜΤΣ). Η ΔΜΤΣ εμφανίζει πολύ συχνά συννοσηρότητα με τις διαταραχές πρόσληψης τροφής και επηρεάζει τη βαρύτητα των συμπτωμάτων, σύμφωνα με την πρόσφατη βιβλιογραφία. Συμπεράσματα: Αξίζει να επισημανθεί πως η κάθε μία από τις 18 μελέτες έχει συνεισφέρει με το δικό της μοναδικό τρόπο στην κατανόηση και αποσαφήνιση της σχέσης μεταξύ τραύματος και ανάπτυξης διαταραχών πρόσληψης τροφής στον εφηβικό πληθυσμό. Ο αριθμός των μελετών που χρησιμοποιήθηκαν στην παρούσα εργασία είναι σχετικά μικρός, αλλά κατάφερε να αναδείξει το ρόλο που διαδραματίζουν οι τραυματικές εμπειρίες ζωής των εφήβων στην εμφάνιση διαταραχών σίτισης και στη σοβαρότητα των συμπτωμάτων που ανέπτυξαν. Επιπλέον έρευνα στο προς εξέταση θέμα κρίνεται σημαντικό, προς περαιτέρω διεύρυνση της γνώσης και εφαρμογής αποτελεσματικών θεραπευτικών παρεμβάσεων. Λέξεις κλειδιά: τραύμα, διαταραχές πρόσληψης τροφής, ανορεξία, βουλιμία, διαταραχή υπερφαγίας, εφηβικός πληθυσμός, βία, κακοποίηση, παραμέληση, διαμεσολαβητικοί παράγοντες, Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες