Ψυχρός πόλεμος, εργασία και μετανάστευση: Η πορεία προς τη Διακυβερνητική Επιτροπή Μεταναστεύσεως εξ Ευρώπης και οι δράσεις της κατά τη δεκαετία του '50

Abstract

H παρούσα εργασία μελετά τις μετακινήσεις πληθυσμών κατά το πρώτο μισό του εικοστού αιώνα, εστιάζοντας στις μεταναστευτικές ροές από την Ευρώπη προς τις υπερπόντιες χώρες κατά τη δεκαετία του '50. Η προσπάθεια επικεντρώνεται στον εντοπισμό των διεθνών πρωτοβουλιών και δράσεων για την ανακούφιση των προσφύγων και των εκτοπισθέντων των δύο Παγκοσμίων Πολέμων και κυρίως, για τη μεταπολεμική μετακίνηση τμήματος του ευρωπαϊκού εργατικού δυναμικού. Με λίγα λόγια, το ερευνητικό υποκείμενο είναι ο Ευρωπαίος Μετανάστης, σε μια χρονική περίοδο, κατά την οποία οι καταστροφικές συνέπειες των πολέμων ανέτρεψαν κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές δομές και αρχές δεκαετιών, εισάγοντας την παγκόσμια κοινότητα στην αβεβαιότητα του Ψυχρού Πολέμου. Στην προσπάθεια μελέτης της φυγοκεντρικής τάσης της ευρωπαϊκής μετανάστευσης της δεκαετίας του '50, σημείο αναφοράς θα αποτελέσει η Διακυβερνητική Επιτροπή Μεταναστεύσεως εξ Ευρώπης – Δ.Ε.Μ.Ε., ένας διακυβερνητικός φορέας που συγκροτήθηκε τ ο 1 951 και επιβιώνει μέχρι τις μέρες μας, μετεξελισσόμενος στο Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης. Στη διαδρομή αυτή βλέπουμε τις δράσεις της Κοινωνίας των Εθνών και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, των ειδικών φορέων των Ηνωμένων Εθνών – UNRRA, IRO, UNHCR- ενώ επικεντρωνόμαστε στις διαδικασίες συγκρότησης και ανάπτυξης της Δ.Ε.Μ.Ε., μελετώντας διεξοδικότερα τις δράσεις της μέχρι και το 1 959.Από την παράθεση των στοιχείων, καταλήγουμε στο συμπέρασμα, πως οι πολιτικές ηγεσίες του φιλελεύθερου καπιταλισμού προτίμησαν την ευκαιριακή λύση των πληθυσμιακών μετακινήσεων, σε αντίθεση με το δύσκολο δρόμο της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής ισότητας και ευημερίας για τη μεταπολεμική Ευρώπη.