Εκπαίδευση και βιώσιμη (αειφόρος) ανάπτυξη στις τοπικές κοινωνίες: Η αξιοποίηση της αιολικής ενέργειας στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου

Abstract

Η βιώσιμη ανάπτυξη ικανοποιεί τις ανάγκες της κοινωνίας χωρίς να στερεί τη δυνατότητα στις επόμενες γενιές να ικανοποιήσουν στο μέλλον τις ανάγκες τους, ενώ εκτός από την προστασία του περιβάλλοντος, περιλαμβάνει την οικονομική ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την δικαιοσύνη. Δεδομένου ότι ο τρόπος ζωής και οι αξίες αναπτύσσονται σε νεαρή ηλικία, η εκπαίδευση αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για την βελτίωση του κοινωνικού επιπέδου, την συνειδητοποιημένη λήψη αποφάσεων, την ορθή διακυβέρνηση, την αλλαγή νοοτροπιών, την ανάπτυξη της δημοκρατίας και της κριτικής σκέψης. Η εκπαίδευση για την βιώσιμη ανάπτυξη εστιάζεται σε θέματα όπως η κλιματική αλλαγή, οι ΑΠΕ , η μείωση της βιοποικιλότητας, η ειρήνη, οι ανισότητες και οι διακρίσεις, τα ανθρώπινα δικαιώματα και πολλά άλλα. Προς την κατεύθυνση υλοποίησης των στόχων που έχει θέσει η ΕΕ στον τομέα της ενέργειας, η χώρα μας έχει αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις τις οποίες καλείται να τηρήσει. Σε αυτήν την προσπάθεια η εκπαίδευση κατέχει έναν στρατηγικό ρόλο, ως ένας τομέας στον οποίο φυσικά τα κράτη μέλη έχουν αποκλειστική αρμοδιότητα. Στην παρούσα εργασία η σύνδεση του ενεργειακού ζητήματος και η αξιοποίηση των ΑΠΕ με τις απόψεις της τοπικής κοινωνίας, της εκπαιδευτικής και μαθητικής κοινότητας, αποσκοπεί στην διερεύνηση της στάσης τους σχετικά με την χρήση των ΑΠΕ και την υιοθέτηση πολιτικών ωφέλιμων προς το περιβάλλον που συνάδουν με την βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς οι μαθητές είναι οι αυριανοί πολίτες τους οποίους οι εκπαιδευτικοί οφείλουν και πρέπει να ευαισθητοποιήσουν και να ενημερώσουν προκειμένου να συμβάλλουν στη διαμόρφωση περιβαλλοντικά υπεύθυνων πολιτών. Ως μελέτη περίπτωσης επιλέχθηκε η Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου η οποία διαθέτει αξιόλογο αιολικό δυναμικό το οποίο μάλιστα και αξιοποίησε αρκετά χρόνια πριν, με τη μορφή των πρώτων ανεμόμυλων, πολλοί από τους οποίους διασώζονται. Σήμερα κατέχει μια θέση ξεχωριστή στο διαμορφούμενο ενεργειακό σκηνικό, καθώς έχουν εγκατασταθεί αιολικά πάρκα για την εκμετάλλευση της αιολικής ενέργειας, τα οποία παράγουν υψηλό ποσοστό ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος. Η αιολική ενέργεια, συμβάλλει αποτελεσματικά στην αποτροπή της κλιματικής αλλαγής προσφέροντας συνάμα και άλλα οφέλη όπως οικονομικά και κοινωνικά. Οι οποιεσδήποτε επιπτώσεις από την εγκατάσταση ενός αιολικού πάρκου μπορούν να προληφθούν και να μετριαστούν με ορθολογικό σχεδιασμό για την επιλογή της βέλτιστης τοποθεσίας. Στους δήμους Αγίου Νικολάου, Ιεράπετρας, Σητείας και Οροπεδίου Λασιθίου μοιράστηκαν ερωτηματολόγια, σε πολίτες, σε μαθητές και εκπαιδευτικούς, για τη διερεύνηση των απόψεών και γενικότερα της στάσης τους σε ζητήματα που άπτονται της εκπαίδευσης, καθώς διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση περιβαλλοντικά υπεύθυνων πολιτών και

της χρήσης της αιολικής ενέργειας, τα οποία εν τέλει συμβάλλουν από κοινού στην βελτίωση της ποιότητας ζωής. Όσον αφορά τα συμπεράσματα της έρευνας, η πλειονότητα θεωρεί ότι η εγκατάσταση αιολικών πάρκων δεν επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις και ότι τα οφέλη που μπορεί να προκύψουν στην οικονομία και την απασχόληση είναι μέτρια, ενώ η εκπαίδευση που παρέχεται κρίνεται ανεπαρκής και ανεπιτυχής καθώς η συμμετοχή σε περιβαλλοντικές οργανώσεις και προγράμματα είναι σχεδόν μηδαμινή.