Ζητήματα ασφαλείας στην Αρκτική

Abstract

Η Αρκτική την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου συγκέντρωσε την προσοχή πολλών κρατών και κυρίως των δύο υπερδυνάμεων Σοβιετικής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, εξαιτίας της σημαντικής γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής της θέσης. Η εξέλιξη αυτή σηματοδότησε την έναρξη ανταγωνιστικών πρακτικών οι οποίες ωστόσο υποχώρησαν μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου και την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1990. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των γεωπολιτικών ανταγωνισμών στην περιοχή, συνεπεία της κλιματικής αλλαγής και της τήξης των πάγων, γεγονός που σηματοδότησε την εύκολη πλέον αξιοποίηση των θαλάσσιων δρόμων και των τεράστιων αναξιοποίητων ενεργειακών και ορυκτών της πόρων. Oι εξελίξεις αυτές σε συνδυασμό με τη στρατιωτική συσσώρευση που παρατηρείται στην Αρκτική από τη Ρωσία, την Κίνα, τις ΗΠΑ, τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ και άλλων μη αρκτικών κρατικών δρώντων όπως η Ινδία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Γαλλία απειλούν το σύστημα ασφαλείας που είχε εγκαθιδρυθεί στην περιοχή έπειτα από τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου και διέπονταν από τις αρχές της συνεργασίας και της ειρηνικής συνύπαρξης.