Απόψεις εκπαιδευτικών για το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών της Νεοελληνικής Γλώσσας κατά την πιλοτική εισαγωγή του στο Δημοτικό

Abstract

Τις τελευταίες δεκαετίες, σημειώνονται σοβαρές αλλαγές στο περιεχόμενο και την σκοποθεσία των αναλυτικών προγραμμάτων της σχολικής εκπαίδευσης σε πολλά εκπαιδευτικά συστήματα. Στόχος αυτών των μεταρρυθμίσεων είναι η καλλιέργεια στους μαθητές/στις μαθήτριες γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων που θα τους/τις καταστήσουν ενεργούς και υπεύθυνους πολίτες των σύγχρονων παγκοσμιοποιημένων κοινωνιών. Ανάλογες προσπάθειες έχουν πραγματοποιηθεί και στη χώρα μας, με τελευταία την κατασκευή Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών για τη σχολική εκπαίδευση, το 2021. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των απόψεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης Πειραματικών Δημοτικών σχολείων της ελληνικής επικράτειας για το νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών της Νεοελληνικής Γλώσσας, πάνω στο οποίο επιμορφώθηκαν ή και υλοποίησαν το σχολικό έτος 2021-2022. Πιο συγκεκριμένα, η εργασία επικεντρώνεται στη σύγκριση μεταξύ του επιδιωκόμενου στόχου των δημιουργών του προγράμματος και της προσλαμβανόμενης από τους/τις εκπαιδευτικούς μορφής του. Οι απόψεις των εκπαιδευτικών αναδείχθηκαν μέσω της διεξαγωγής μιας εμπειρικής έρευνας και με τη χρήση του εργαλείου της ημιδομημένης συνέντευξης με 12 εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Από την ανάλυση των ερευνητικών δεδομένων προκύπτει ότι οι εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν ως βασικά στοιχεία της παιδαγωγικής φιλοσοφίας του νέου προγράμματος τη μαθητοκεντρική λογική του, την έμφαση στην εφαρμογή της διαφοροποιημένης διδασκαλίας και της ομαδοσυνεργατικής μάθησης, καθώς και την παροχή αυξημένης παιδαγωγικής αυτονομίας στον/στην εκπαιδευτικό και αυτενέργειας στους μαθητές/στις μαθήτριες. Άλλα ειδικότερα χαρακτηριστικά του νέου προγράμματος θωρούνται η θεμελίωσή του στις αρχές της πολυτροπικότητας, των επικοινωνιακών και κειμενοκεντρικών προσεγγίσεων της γλωσσικής διδασκαλίας, καθώς και η προώθηση της φιλαναγνωσίας. Παράλληλα, οι συνεντευξιαζόμενοι/ες εντοπίζουν ως βασικότερο λειτουργικό μειονέκτημα του νέου προγράμματος την ανεπάρκεια του προβλεπόμενου διδακτικού χρόνου, ενώ ως πλεονέκτημα τη σαφή διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων και την καλλιέργεια των δεξιοτήτων του 21ου αιώνα. Τέλος, οι εκπαιδευτικοί σημειώνουν συγκεκριμένες (δυνητικές) δυσκολίες εφαρμογής του προγράμματος και διατυπώνουν βελτιωτικές προτάσεις.