Άστεγοι με προβλήματα ψυχικής υγείας και κοινωνική πολιτική στην Ελλάδα

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τις πολιτικές αντιμετώπισης έλλειψης στέγης για τον πληθυσμό των αστέγων με ψυχικά νοσήματα. Για τον σκοπό αυτό η εργασία αναπτύσσεται σε δύο διακριτά μέρη: ένα θεωρητικό και ένα εμπειρικό. Στο θεωρητικό μέρος επιχειρείται μία προσπάθεια σύνδεσης της έλλειψης στέγης με την ψυχική υγεία και τους αιτιολογικούς παράγοντες που οδηγούν στο φαινόμενο αυτό. Επιπροσθέτως, παρουσιάζονται τα δύο κυρίαρχα μοντέλα για την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου έλλειψης στέγης στην Ευρώπη. Τέλος, γίνεται συνοπτική αναφορά στο Πρόγραμμα Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στην Ελλάδα και πως αυτό επηρέασε τους αστέγους με ψυχικά νοσήματα. Στο εμπειρικό μέρος παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της ποιοτικής έρευνας όπου τα ευρήματα αναδεικνύουν την ολοκληρωτική απουσία πολιτικών για την προστασία του διερευνώμενου πληθυσμού. Πιο συγκεκριμένα, διαφαίνεται η έλλειψη πολιτικών πρόληψης, επείγουσας διαχείρισης και κοινωνικής ένταξης των αστέγων με ψυχικά νοσήματα, αλλά και ο αποκλεισμός τους τόσο από στεγαστικές δομές ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης τόσο και από δομές φιλοξενίας αστέγων. Παράλληλα, αποκαλύπτεται η δυσκαμψία του τρέχοντος συστήματος ως προς την ανάληψη ευθύνης μεταξύ των φορέων για θέματα αρμοδιότητας και παροχής υπηρεσιών προς τους αστέγους ψυχικά ασθενείς, γεγονός που οδηγεί σε ένα θεσμικό κενό.