Το δημοκρατικό έλλειμμα στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και η κοινωνική δικαιοσύνη στο σχολικό οργανισμό

Abstract

Η δημοκρατική εκπαίδευση συνιστά παράγοντα με κοινωνικές, διοικητικές και παιδαγωγικές προεκτάσεις και αφορά όλους όσους συμμετέχουν συνειδητά ή μη στη δημιουργία ή αναπαραγωγή της. Οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις προς αυτή την κατεύθυνση, δημιουργούν υψηλές προσδοκίες, αλλά φαίνεται ότι δεν επαρκούν για την εδραίωσή της. Σκοπός της έρευνας είναι η ανίχνευση ύπαρξης δημοκρατικού ελλείμματος στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και ο προσδιορισμός των πτυχών της σχολικής ζωής όπου αυτό γίνεται αισθητό και δρα εις βάρος της κοινωνικής δικαιοσύνης. Διεξήχθη μια συγχρονική μελέτη σε εκπαιδευτικούς δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του νομού Αργολίδας, ώστε να διερευνηθούν οι απόψεις τους για το δημοκρατικό έλλειμμα στην εκπαίδευση. Εκατόν ογδόντα δύο (182) εκπαιδευτικοί ανταποκρίθηκαν στην έρευνα, μέσω διαδικασίας μη αναλογικής στρωματοποιημένης δειγματοληψίας. Κλήθηκαν να αποκριθούν σε 35 ερωτήσεις, ενός ερωτηματολογίου που κατασκευάστηκε για τις ανάγκες της εν λόγω έρευνας. Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων έγινε μέσω περιγραφικής στατιστικής, με τη βοήθεια του προγράμματος IBM SPSS statistics v.23. Τα αποτελέσματα της έρευνας ανέδειξαν σημαντικές ελλείψεις και αδυναμίες του εκπαιδευτικού μας συστήματος, που εστιάζονται σε ζητήματα σχολικής αυτονομίας, ευελιξίας των αναλυτικών προγραμμάτων, συμμετοχής στις διαδικασίες λήψης απόφασης, επιμόρφωσης και επαγγελματικής ανάπτυξης, διαχείρισης της ετερότητας. Τα ερευνητικά ευρήματα δύναται να αξιοποιηθούν κυρίως ως εργαλεία προβληματισμού και να αποτελέσουν δίαυλο ανατροφοδότησης και διαλόγου μεταξύ των εκπαιδευτικών λειτουργών, των στελεχών και των υπευθύνων χάραξης εκπαιδευτικής πολιτικής.