Ρομά στην Ελλάδα: ζητήματα ιστορίας, πολιτισμού και ένταξης – Η περίπτωση του οικισμού Εξαμιλίων Κορινθίας.

Abstract

Σκοπός αυτής της διπλωματικής εργασία είναι να μελετήσει ζητήματα ένταξης των Ρομά, καθώς επίσης και η προσπάθεια ανάδειξης ιδεών και καλών πρακτικών που στόχο έχουν την θετικότερη και πιο ρεαλιστική ένταξη των Ρομά στην Ελλάδα. Η εργασία ξεκινά με μια ιστορική αναδρομή ενώ στη συνέχεια, εστιάζει στη μελέτη περίπτωσης του καταυλισμού Εξαμιλίων Κορινθίας, ενός καταυλισμού με έντονα τα στοιχεία της παραβατικότητας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Τσιγγάνοι ή αλλιώς Ρομά, γύφτοι, αθίγγανοι....Ένας λαός με πολλά ονόματα που βρίσκεται στην ίδια κατάσταση κοινωνικού αποκλεισμού εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Πολλά έχουν γραφτεί για εκείνους, πολλές δράσεις, προγράμματα αλλά και στρατηγικές έχουν δημιουργηθεί για εκείνους αλλά χωρίς εκείνους. Κατά μερικούς, η ρεαλιστική καταγραφή τους φαντάζει δύσκολη καθώς υπάρχει η αντίληψη πως πρόκειται για νομαδικό λαό. Η αλήθεια ωστόσο διαφέρει…Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ελληνικού κράτους (Σύνοψη της Καταγραφής Οικισμών και πληθυσμού Ρομά σε εθνικό επίπεδο, [έτους 2021]), ο πληθυσμός Ρομά ανέρχεται σε 117.495 μόνιμους κατοίκους ενώ αποτελεί το 1,13% του μόνιμου πληθυσμού της Χώρας. Σαφέστατα και η μη αποδοχή του λαού αυτού από την εκάστοτε κοινωνία στην οποία ζουν, είναι ίσως από τα πιο κυρίαρχα εμπόδια στην ένταξή τους. Ωστόσο, υπάρχει ένα εξίσου σημαντικό στοιχείο σε όλη αυτή η προσπάθεια ένταξής τους που επιχειρείται και δεν είναι άλλο από το να αφήνει τους ίδιους τους τσιγγάνους αμέτοχους. Κύρια πεποίθηση των Ρομά ανά την υφήλιο είναι ότι κανείς μη Ρομά δεν μπορεί να καταλάβει τον τρόπο ζωής τους για έναν απλούστατο λόγο: γιατί κανείς δεν θέλει. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού των Ρομά θεωρεί ότι όλοι προσπαθούν να τους απομακρύνουν από τα ήθη και έθιμά τους μεταμορφώνοντάς τους σε κάποιους άλλους. Η αλλαγή αυτή είναι που τους φοβίζει περισσότερο, μιας και θεωρούν πως θα ξεχαστεί η παράδοση και η ιστορία τους και, σταδιακά, θα μετατραπούν σε κάτι άλλο. Και φυσικά με το σκεπτικό αυτό, όλες σχεδόν οι προσπάθειες ένταξής τους είναι καταδικασμένες να αποτύχουν, διαιωνίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, όλα τα προβλήματα που βιώνουν οι Ρομά: έλλειψη εκπαίδευσης, γάμοι σε πολύ μικρή ηλικία, παραβατικότητα, φτώχεια και άλλα.