Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα: Η εφαρμογή του και η αξιολόγησή του στον Δήμο Σπάρτης

Abstract

Το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (ΕΕΕ), το οποίο εφαρμόστηκε καθολικά στη χώρα μας το 2017, ανήκει στη λεγόμενη "τρίτη γενιά" μέτρων προνοιακού χαρακτήρα και αποτελεί ένα "δίχτυ ασφαλείας" για την προστασία από τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Σκοπός αυτής της διπλωματικής εργασίας είναι η αξιολόγηση του προγράμματος κατά την εφαρμογή του από τον Δήμο Σπάρτης, τόσο από την πλευρά των δικαιούχων του, όσο και από τους διαπιστευμένους για την υλοποίησή του υπαλλήλους. Η παρούσα μελέτη χωρίζεται σε δύο μέρη, στο θεωρητικό και το εμπειρικό. Όσον αφορά στο θεωρητικό μέρος, αναλύονται οι έννοιες της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, καθώς και το θεωρητικό πλαίσιο των πολιτικών ελάχιστου εισοδήματος ως μέτρο αντιμετώπισης αυτών των φαινομένων. Παρουσιάζονται, επίσης, το ΕΕΕ ως εργαλείο άσκησης κοινωνικής πολιτικής και η ανάδυσή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακολούθως, σκιαγραφείται η ελληνική περίπτωση, ως προς τα στάδια εφαρμογής του προγράμματος και παρουσιάζονται οι τρεις πυλώνες λειτουργίας του, οι ωφελούμενοι, καθώς και τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις ένταξης σε αυτό. Τέλος, γίνεται μία προσπάθεια κριτικής αποτίμησης της καθολικής εφαρμογής προγράμματος. Όσον αφορά στο εμπειρικό μέρος, η βιβλιογραφική ανασκόπηση ακολουθείται από τη μεθοδολογία της έρευνας. Μέσα από την αξιοποίηση μίας μεικτής μεθόδου (ποσοτικής και ποιοτικής) γίνεται προσπάθεια, ώστε να καταγραφούν οι απόψεις των ωφελούμενων και των διαπιστευμένων για την εφαρμογή του προγράμματος υπαλλήλων του Δήμου Σπάρτης, ώστε να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα ή μη της εν λόγω προνοιακής πολιτικής. Ως βασικό συμπέρασμα αναδεικνύεται ότι, το ΕΕΕ, ενώ αποτελεί το σημαντικότερο βήμα ενίσχυσης και εκσυγχρονισμού του κοινωνικού διχτύου ασφαλείας, η αποτελεσματικότητά του είναι πολύ περιορισμένη και δεν αρκεί για τη ριζική αντιμετώπιση του προβλήματος της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.