Οι προοπτικές εφαρμογής των χωρικών εργαλείων χρηματοδότησης (ΟΧΕ, ΒΑΑ, ΤΑΠΤΟΚ) της προγραμματικής περιόδου 2014 – 2020. Η περίπτωση της Περιφερειακής Ενότητας Χίου

Abstract

Τα τελευταία χρόνια η οικονομική κρίση έχει συρρικνώσει δραματικά τις οικονομικές δυνατότητες των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ με αποτέλεσμα τα νέα εργαλεία χρηματοδότησης που προβλέπονται στην Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 να διαθέτουν κομβικό χαρακτήρα για την άσκηση αναπτυξιακής πολιτικής σε τοπικό επίπεδο. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση για την χωρική και αστική ανάπτυξη υλοποιείται μέσω των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ), της Βιώσιμής Αστικής Ανάπτυξης (ΒΑΑ) και της Τοπικής Ανάπτυξης με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων (ΤΑΠΤΟΚ). Τα εργαλεία αυτά παρέχουν σημαντικές δυνατότητες για την υλοποίηση αναπτυξιακών έργων των φορέων της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης και συμβάλλουν καθοριστικά στην επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης των ΟΤΑ. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνήσει πως τα συγκεκριμένα εργαλεία ενισχύουν τους δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Χίου η οποία και αποτελεί την περιοχή μελέτης, ποιες είναι οι προοπτικές εφαρμογής τους από τους συγκεκριμένους δήμους και ποια τα κρίσιμα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι δήμοι, τουλάχιστον στα πρώτα στάδια της υλοποίησης τους. Βασικές υποθέσεις της παρούσας εργασίας μπορούν να θεωρηθούν οι εξής: αν τα νέα εργαλεία χρηματοδότησης διαμορφώνουν το κατάλληλο πλαίσιο προκειμένου να δημιουργήσουν την ανάλογη αναπτυξιακή δυναμική στους ΟΤΑ και κατά πόσο οι ΟΤΑ θα επωφεληθούν αυτού του νέου πλαισίου όπως διαμορφώνεται, με τα εγγενή προβλήματα που διαθέτουν αλλά και τις ευρύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Στην αρχή της εργασίας γίνεται αναφορά στο προγραμματικό – θεσμικό πλαίσιο της περιφερειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την τρέχουσα περίοδο. Στην συνεχεία, χρησιμοποιώντας ως μελέτη περίπτωσης την Περιφερειακή Ενότητα Χίου, γίνεται παρουσίαση των εργαλείων σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και στο τέλος αξιολογείται η περιοχή παρέμβασης της Π.Ε. Χίου. Η εργασία κλείνει με μια κριτική προσέγγιση με τα συμπεράσματα και τις προτάσεις που θα προκύψουν από την επεξεργασία και σύνθεση όλων των στοιχείων που αναδείχθηκαν στη μελέτη.