Περιβάλλον και βιώσιμη ανάπτυξη

Abstract

«Η Κάλυψη των αναγκών του παρόντος, δεν πρέπει να διακυβεύει την δυνατότητα των μελλοντικών γενιών να καλύψουν τις δικές τους», (Brundland, 1987 WCED). Ο ορισμός αυτός της βιώσιμης ανάπτυξης εκφράζει απόλυτα τις ανησυχίες για το περιβάλλον και την επιβίωση των επόμενων γενεών, ενώ χρησιμοποιείτε ως μέτρο αξιολόγησης και στόχος πολιτικής για τις σύγχρονες κοινωνίες. Από τους γενετιστές που απορρίπτουν τον μύθο της ανωτερότητας του ανθρώπινου είδους ως και τους κοινωνικούς και οικονομικούς επιστήμονες αλλά και τους περιβαλλοντολόγους υπάρχει συμφωνία ως προς την ανάγκη προστασία της φύσης. Η διαχείριση των αποθεμάτων της φύσης σε ορυκτά καύσιμα και σε πρώτες ύλες καθώς και η αποτελεσματική παραγωγή ενέργειας και η ορθολογική κατανάλωση της, καθίσταται ύψιστης σημασίας δεδομένης της εξάντλησης των αποθεμάτων, λόγω της προγενέστερης εντατικής χρήσης τους στην βάση της λογικής της γρήγορης ανάπτυξης αλλά και της οικονομικής μεγέθυνσης. Πολλές θεωρίες γύρω από την βιώσιμη ανάπτυξη τονίζουν την σημασία μιας διεπιστημονικής συνεργασίας για την επίτευξη θετικών αποτελεσμάτων προς την κατεύθυνση αυτή. Πλήθος διασκέψεων σε Παγκόσμιο και Ευρωπαϊκό επίπεδο με άλλοτε θετική κατάληξη και υιοθέτηση δεσμευτικών μέτρων και άλλοτε με απογοητευτικά αποτελέσματα λαμβάνουν μέρος σε τακτά χρονικά διαστήματα με επίκεντρο την κλιματική αλλαγή ως απόρροια της οικονομικής δραστηριότητας, με στόχο την εξασφάλιση μιας βιώσιμης ανάπτυξης. Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για μια έξυπνη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, Στρατηγική Ευρώπη 2020, προωθεί μια παγκόσμια ανταγωνιστική Ευρώπη μέσω της αποτελεσματικότερης χρήσης των πόρων αλλά και της μικρότερης δυνατής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος με παράλληλη προσπάθεια εξάλειψης των φαινομένων της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Εθνικές περιφερειακές πολιτικές των κρατών μελών της ΕΕ καθώς και πολιτικές συνοχής έχουν τον ίδιο σκοπό και με την ίδια λογική στοχεύουν στην μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων, μέσω της ανάπτυξης των φτωχότερων περιφερειών, με οδηγό την Στρατηγική της Ευρώπης 2020. Βασικός στόχος που τίθεται είναι η επιδίωξη μετάβασης σε μια «Πράσινη Οικονομία» όπου η οικονομική μεγέθυνση επιδιώκεται μέσω επενδύσεων που συμβάλουν στην διατήρηση, την προστασία και την ανάδειξη του φυσικού κεφαλαίου αλλά και μετατρέπουν την φύση σε σύμμαχο στη προσπάθεια μείωσης των κοινωνικών ανισοτήτων. Οι επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται όλο και περισσότερο την σημασία της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και προσαρμόζουν τις στρατηγικές τους, στην βάση μιας βιώσιμης ανάπτυξης συνεπής ως προς τους τρεις πυλώνες της, την οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον. Γεγονός που αποδεικνύει ότι, ασχολούνται σοβαρά όχι μόνον με την αποδοτικότητα και την ανάπτυξή τους, αλλά και τον κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπό τους. Διεθνής κανόνες «καλής και ηθικής συμπεριφοράς των επιχειρήσεων» υποδεικνύουν ορισμένες αρχές εταιρικής διακυβέρνησης που εξετάζουν τη σχέση της επιχείρησης με το περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείται και τις ενδιαφερόμενες ομάδες με τις οποίες συναλλάσσεται. Ενώ ακολουθώντας το ανθρακικό αποτύπωμα τους μπορούν να συμβάλλουν δραστικά στην μείωση των αρνητικών εξωτερικών επιδράσεων της οικονομικής δραστηριότητας τους αλλά και να βελτιώσουν την οικονομική τους θέση, με την αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων, της ενέργειας αλλά και της χρηστής Διοίκησης τους. Η ενεργειακή επάρκεια και τα ενεργειακά αποθέματα καθώς και οι επιπτώσεις της παραγωγής της, στο κλίμα απασχολεί την παγκόσμια κοινότητα. Οι ενεργειακές εξαρτήσεις που δημιουργούνται μεταξύ των χωρών αποτελούν αντικείμενο κοινής πολιτικής ενώ επιβάλλουν ανάπτυξη κοινής δράσης. Μέθοδοι αποτίμησης των πετρελαϊκών αποθεμάτων μεταξύ των άλλων, επιστρατεύονται στην προσπάθεια χάραξης μιας τέτοιας πολιτικής όπως αυτή του Κινγκ Χάμπερτ η θεωρία peak oil, ενώ κοινός στόχος αποτελεί η δημιουργία ενός αξιόπιστου και πράσινου ενεργειακού δικτύου που να δίνει πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια σε εκατομμύρια ανθρώπους του «τρίτου κόσμου», με την χρηματοδότηση των οικονομικά αναπτυγμένων χωρών, που φαίνεται να εξυπηρετεί τον στόχο της μείωσης των φαινομένων της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Το πράσινο αυτό δίκτυο αναφέρεται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που διατυπώνεται περίτεχνα από τον Παγκόσμιο Οργανισμός Ενέργειας «ως αυτή που προέρχεται από φυσικές διαδικασίες και που αναπληρώνεται συνεχώς».