Ανεξάρτητες διοικητικές αρχές. Ο Συνήγορος του Πολίτη στην Ελλάδα

Abstract

Η ανάπτυξη στις ΗΠΑ από το τέλος του 19° αιώνα των Ανεξάρτητων Ρυθμιστικών Αρχών « lπdependent Regulatory Agencies» αποτέλεσε την υπερατλαντική θεσμική εμπειρία στον τομέα των κοινωνικών δικαιωμάτων και τη δεξαμενή άντλησης των οντολογικών-οργανωτικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών για την εισαγωγή τους στην Ευρώπη . Αρχικά στη Γαλλία υπό την ονομασία, Ανεξάρτητες Διοικητικές Αρχές «Autorites Administratiνes lndependantes» και στη Μ.Βρετανία ως QUANGOS (quasi autonomous ποπ governmental organizations), προς κάλυψη κυρίως της ανάγκης που είχε διαφανεί για τη προστασία των ατομικών δικαιωμάτων. Οι Ανεξάρτητες Αρχές αποτελούν ένα θεσμικό νεωτερισμό του Ευρωπαϊκού δημόσιου δικαίου, που λειτουργεί σε πλήρη ανάπτυξη την τελευταία εικοσιπενταετία στη Γαλλία και έρχεται κυρίως «για να συμφιλιώσει την παρέμβαση του κράτους με την ιδεολογία της ελεύθερης επιχείρησης». Στο θεσμικό αυτό νεωτερισμό έχει ανατεθεί η κρατική εποπτεία επί ευαίσθητων τομέων της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής ζωής, προκειμένου να προστατευτούν οι ατομικές ελευθερίες και τα κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών, δεδομένου ότι οι παραδοσιακοί κρατικοί μηχανισμοί κρίθηκαν ανεπαρκείς. Προς διεκπεραίωση αυτής της αποστολής τους οι Ανεξάρτητες Αρχές έχουν προικισθεί με εγγυήσεις πλήρους ανεξαρτησίας απέναντι στην εκτελεστική εξουσία και διακρίνονται από την εξειδίκευση , την εμπειρία και την τεχνοκρατική γνώση των προσώπων μελών που τις απαρτίζουν σε σχέση με το συγκεκριμένο τομέα που εποπτεύουν. Οι στόχοι που είχαν τεθεί με τη δημιουργία κάθε μιας Ανεξάρτητης Αρχής ξεχωριστά στην Ελλάδα, εκ των πραγμάτων φάνταζαν και φαντάζουν πολύ δύσκολοι να επιτευχθούν. Ο Ελληνικός λαός που συνήθως δεν πείθεται εύκολα από τις δημόσιες αρχές, κυρίως λόγω της κακής εμπειρίας του παρελθόντος, δείχνει σε μερικές από αυτές ανοχή, υπομονή και μερικές της περιβάλλει με εμπιστοσύνη για την υπεράσπιση των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων του από τη «κακοδιοίκηση» του κράτους.