Αξιοποίηση ιαματικών φυσικών πόρων και προώθηση ιαματικού τουρισμού στην τοπική αυτοδιοίκηση

Abstract

Η αξιοποίηση των ιαματικών φυσικών πόρων (ΙΦΠ) στο πλαίσιο της τοπικής αυτοδιοίκησης θα μπορούσε να συμβάλλει στην προώθηση του ιαματικού τουρισμού. Από την καταγραφή του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης το 2017, φαίνεται να απουσιάζουν πληροφορίες για τα κριτήρια επιλογής μιας ιαματικής μονάδας, την τιμολογιακή πολιτική, τη χρήση και αποτελεσματικότητα των διαφημιστικών μέσων, καθώς και για τις απόψεις των φορέων διαχείρισης. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η ανάλυση του επιπέδου αξιοποίησης των ΙΦΠ και της προώθησης του ιαματικού τουρισμού από την τοπική αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα. Ως μεθοδολογικό εργαλείο χρησιμοποιήθηκε ένα ερωτηματολόγιο που δημιουργήθηκε με βάση τις σχετικές διεθνείς μελέτες και το οποίο διατέθηκε σε 54 αναγνωρισμένους ΙΦΠ (βαθμός απόκρισης 53%). Το ερωτηματολόγιο είχε τέσσερις ενότητες: α) εγκαταστάσεις και εύρος παρεχόμενων υπηρεσιών, β) κριτήρια επιλογής, διαφημιστικά μέσα προώθησης και τιμολογιακή πολιτική, γ) αξιολόγηση νομικού πλαισίου, ρηματοδοτικά εργαλεία, υγειονομική κάλυψη και ιατρική περίθαλψη ασφαλισμένων και δ) δημογραφικά στοιχεία φορέων ΙΦΠ.Οι ΙΦΠ φαίνεται να αναπτύσσονται κυρίως ως μονάδες ιαματικής θεραπείας (λιγότερο ως κέντρα ιαματικού τουρισμού ενώ υπάρχουν και μονάδες μικρότερης κλίμακας ). Η παροχή υπηρεσιών ευεξίας και αναζωογόνησης (wellness spa) και αποτελεί τη νέα τάση της αγοράς. Η παροχή τουριστικών υπηρεσιών αφορά κυρίως τη διατροφή και διαμονή, με μικρό βαθμό ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων, και εποχιακή ιατρική περίθαλψη (καλοκαιρινή περίοδο). Στα τρία πρώτα κριτήρια επιλογής αναδεικνύονται οι ιδιότητες του ΙΦΠ, το ευρύτερο φυσικό περιβάλλον και η προσβασιμότητα. Όπως και στη διεθνή αγορά, τα δύο επικρατέστερα διαφημιστικά μέσα είναι το διαδίκτυο και τα ΜΜΕ, ενώ τρίτο στη σειρά μέσο έρχεται η διαφήμιση μέσω του οικείου Δήμου, με αναγνώριση και του σημαντικού ρόλου της εθνικής καμπάνιας τουρισμού. Αναφέρονται ως απαραίτητα: α) η απλούστευση των διαδικασιών αναγνώρισης, β) η άδεια λειτουργίας, γ) τα αποτελεσματικότερα χρηματοδοτικά εργαλεία και, δ) η εξειδικευμένη ιατρική περίθαλψη. Συγκριτικά με τη διεθνή αγορά, η αξιοποίηση των ιαματικών φυσικών πόρων στην τοπική αυτοδιοίκηση φαίνεται να μην έχει επιτευχθεί σε ικανοποιητικό βαθμό. Για την βέλτιστη προώθησή του εγχώριου ιαματικού τουριστικού προϊόντος θα πρέπει να στοχευθεί η ανάπτυξη και προβολή του ως ολοκληρωμένου πακέτου τουριστικών υπηρεσιών, με εστίαση στα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της Ελλάδας.