Σύγχρονες εξελίξεις της έξυπνης πόλης - Μελέτη της περίπτωσης του Δήμου Πατρέων, δράσεις και προοπτικές

Abstract

Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να πραγματοποιηθεί μία εκτενής ανάλυση της έννοιας της έξυπνης πόλης και να αποσαφηνιστεί - οριοθετηθεί το πλαίσιο πάνω στο οποίο δομείται ένα εγχείρημα μετασχηματισμού μια πόλης σε έξυπνη. Στη συνέχεια γίνεται παρουσίαση και επιχειρείται η αξιολόγηση του Στρατηγικού Πλάνου της έξυπνης πόλης του Δήμου Πατρέων. Αρχικά παρατίθενται ορισμοί που απαντώνται στη διεθνή βιβλιογραφία προκειμένου να γίνει κατανοητός ο όρος «έξυπνη πόλη». Στην συνέχεια αναγνωρίζονται κι αναλύονται τα τέσσερα βασικά χαρακτηριστικά της έξυπνης πόλης που είναι τα εξής: Η βιωσιμότητα, η ποιότητα ζωής ,η αστικοποίηση και η ευφυία. Στην συνέχεια, ακολουθεί λεπτομερής αναφορά των πυλώνων της έξυπνης πόλης οι οποίοι είναι η θεσμική, η φυσική, η κοινωνική και η οικονομική υποδομή. Οι τέσσερις αυτές πυλώνες οι οποίοι επίσης αναλύονται στην συνέχεια, έχουν ως στόχο την βελτίωση της ποιότητας της ζωής, την αντιμετώπιση της ανεργίας και την εξέλιξη της κοινωνίας μέσα από την βελτίωση των ικανοτήτων του ανθρώπινου κεφαλαίου σε συνδυασμό με τις επενδύσεις. Ακολουθεί η ανάλυση μιας τυπικής αρχιτεκτονικής έξυπνης πόλης η οποία χωρίζεται σε επίπεδα. Το πρώτο επίπεδο αφορά το επίπεδο των αισθητήρων που θα χρησιμοποιηθούν για την συλλογή πληροφόρησης, το δεύτερο επίπεδο αφορά αυτό της εκπομπής – μεταφοράς των δεδομένων που έχουν συλλεγεί. Το επόμενο επίπεδο είναι αυτό της διαχείρισης των δεδομένων και ακολουθεί το επίπεδο της εφαρμογής. Κατόπιν γίνεται περιγραφή των συστατικών από τα οποία αποτελείται μια έξυπνη πόλη, ξεκινώντας από την έξυπνη κοινότητα, στην συνέχεια περιγράφεται η έξυπνη μετακίνηση, η έξυπνη υγεία, η έξυπνη ενέργεια ενώ γίνεται αναφορά και στις έννοιες της ενσωμάτωσης και της διαλειτουργικότητας, ως απαραίτητες προϋποθέσεις για την υλοποίηση της έννοιας της έξυπνης πόλης. Στην επόμενη υποενότητα, αναφέρονται με λεπτομέρεια τα προβλήματα ασφάλειας και ιδιωτικότητας μιας έξυπνης πόλης και αναλύονται οι έννοιες της ασφαλούς επικοινωνίας, της ασφαλούς εκκίνησης, της ασφαλούς παρακολούθησης, ανάλυσης και ανταπόκρισης, της διαχείρισης του κύκλου ζωής των συστημάτων εφαρμογών και λύσεων, της αναβάθμισης και επιδιόρθωσης, του ελέγχου ταυτότητας και του ελέγχου πρόσβασης και της προστασίας δεδομένων και εφαρμογών. Στην επόμενη υποενότητα, γίνεται μνεία για τους κινδύνους και τις προκλήσεις ασφαλείας των έξυπνων πόλεων και πιο συγκεκριμένα για τις επιθέσεις κυβερνοασφάλειας, τις προκλήσεις που προκύπτουν από τις έξυπνες πόλεις που στηρίζονται στο IoT, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι έξυπνες πόλεις που βασίζονται στο cloud. Στο επόμενο κεφάλαιο, ακολουθεί επιστημονική έρευνα όπου γίνεται μία μακρο-παρουσίαση του Στρατηγικού Πλάνου μετασχηματισμού της Πάτρας σε έξυπνη πόλη. Το σχέδιο αυτό εκπονήθηκε το Φεβρουάριο του 2022, το επιμελήθηκαν οι εργαζόμενοι του Δήμου Πατρέων και οι δράσεις του αποτελούν επέκταση και ολοκλήρωση τόσο υπαρχουσών όσο και προγραμματισμένων ψηφιακών εφαρμογών και παράλληλα προτείνονται και νέες. Βασικές θεματικές ενότητες του σχεδίου αφορούν την αναβάθμιση της κινητικότητας, την εξοικονόμηση της ενέργειας και των υδάτινων πόρων, την περιβαλλοντική προστασία και την προστασία των δασών γύρω από την πόλη και την διαχείριση των απορριμμάτων. Ενώ γίνεται λεπτομερής αναφορά στο Κέντρο Διαλειτουργικότητας. Τέλος, στο τελευταίο κεφάλαιο, πραγματοποιείται μία αξιολόγηση του Στρατηγικού Πλάνου Έξυπνης πόλης του Δήμου Πατρέων. Το συμπέρασμα είναι ότι οι έξυπνες πόλεις θα πρέπει να εστιάζουν στον άνθρωπο και όχι στην τεχνολογία η οποία πρέπει να αποτελεί μέσο για την σύνδεση και την ενεργοποίηση της συλλογικής νοημοσύνης μίας έξυπνης πόλης. Ενώ η ανάπτυξη και η χρήση των λύσεων των έξυπνων πόλεων θα πρέπει να γίνεται με γνώμονα τις ανάγκες των διαφόρων φορέων και ειδικά των πολιτών. Το όλο έργο αποτελεί μία εξαιρετικά σημαντική προσπάθεια για την μεταμόρφωση της Πάτρας σε μία σύγχρονη έξυπνη πόλη με χρήση σημαντικών τεχνολογιών, θα πρέπει όμως ο ανθρώπινος παράγοντας να τεθεί στο επίκεντρο της όλης προσπάθειας.