Oἱ πολεμικὲς ἐπιχειρήσεις τῶν Τούρκων καὶ οἱ στρατιωτικὲς ἀντιδράσεις τῶν Βυζαντινῶν, κατὰ τὴ διάρκεια τῆς πολιορκίας τῆς Κωνσταντινούπολης τὸ 1453, σύμφωνα μὲ τὸν ἱστορικὸ τῆς Αλώσεως [Μιχαήλ] Δούκα

Abstract

Σκοπὸς τῆς ἐργασίας αὐτῆς εἶναι μὲ βάση τὴν Ἱστορικὴ Πηγὴ τοῦ [Μιχαήλ] Δούκα "Βυζαντινοτουρκικὴ Ἱστορία" νὰ μελετηθοῦν οἱ πολεμικὲς ἐπιχειρήσεις ποὺ ἔγιναν ἀπὸ πλευρᾶς τῶν Τούρκων πολιορκητῶν μὲ ἡγέτη τους τὸν Σουλτᾶνο Μωάμεθ Β΄ Πορθητῆ καὶ ἀπώτερο σκοπὸ τὴν κατάκτηση τῆς Κωνσταντινουπόλεως τὸ 1453 καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη τοὺς τρόπους ποὺ ἀντέδρασαν ἡ Βυζαντινοὶ μὲ στόχο τὴν ὑπεράσπισή της. Μέσα ἀπὸ τὴν ἔρευνα αὐτὴ βρέθηκαν τὰ ἑξῆς στοιχεῖα: Ἡ ὀργάνωση καὶ προετοιμασία τοῦ Μεχμὲτ γιὰ πολιορκία ἀποδείχθηκε μεγάλης στρατιωτικῆς καὶ στρατηγικῆς σημασίας, καθὼς ἀρχικὰ ἐξόντωσε ὅλους τοὺς ἐσωτερικούς του ἀντιπάλους, προχώρησε σὲ εἰρήνη μὲ τοὺς γειτονικοὺς λαούς, ἔχτισε τὸ φρούριο Ρούμελι - Χισὰρ ἀποκλείοντας τὴν Κωνσταντινούπολη, δημιούργησε ἕναν τεράστιο στρατὸ 400.000 ἀνδρῶν ἀπὸ ἐπίστρατους, ἐθελοντὲς καὶ μισθοφόρους, ὅπως καὶ ναυτικὸ 300 καραβιῶν, χρημάτισε τὸν Οὐρβανὸ νὰ τοῦ φτιάξει τὸ μεγαλύτερο κανόνι γιὰ πολιορκία ποὺ εἶχε γνωρίζει ποτὲ ὁ τότε γνωστὸς κόσμος καὶ μαζὶ μὲ ἄλλα κανόνια, προμήθειες καὶ ἐξοπλισμὸ ἄρχισε τὴν πολιορκία. Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ ὁ Κωνσταντῖνος προσπάθησε νὰ ἀναζητήσει βοήθεια ἀπὸ τὴ Δύση θέτοντας σὲ ἐφαρμογὴ τὴν Ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν, ποὺ εἶχε ὑπογράψει ὁ ἀδερφός του αὐτοκράτορας Ἰωάννης λίγο πρὶν πεθάνει, πρᾶγμα δίχασε τοὺς Βυζαντινοὺς σὲ Ἑνωτικοὺς καὶ Ἀνθενωτικούς. Ἐπιπλέον ἐξασφάλισε προμήθειες σιτηρῶν καὶ ἄλλων εἰδῶν ἀπὸ γύρῳ περιοχὲς καὶ ἀπὸ ἄλλες περιοχὲς ποὺ κατέφθασαν στὴν Πόλη μὲ καράβια. Οἱ διπλωματικὲς ἐνέργειες τῶν Βυζαντινῶν ἔπεσαν στὸ κενὸ καὶ φάνηκαν ἀναποτελεσματικές. Σημαντικὸ ἦταν τὸ κλείσιμο τῆς διόδου τοῦ κερατίου κόλπου μὲ ἁλυσίδα καὶ ἡ τοποθέτηση τοῦ βυζαντινοῦ στόλου πίσω ἀπὸ αὐτὴν γιὰ νὰ παρεμποδιστοῦν οἱ Τοῦρκοι. Ἡ πολιορκία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἄρχισε τὴν Παρασκευὴ 6 Ἀπριλίου Τὸ πρόβλημα διέλευσης τῶν Τουρκικῶν πλοίων στὸν Κεράτιο λόγῳ τῆς ἁλυσίδας τὸ ἔλυσε ὸ Μεχμὲτ διατάσσοντας τὴν μεταφορὰ 80 πλοίων δια ξηρᾶς μέχρι τὸ λιμάνι τοῦ Κερατίου Κόλπου. Τὴν ὥρα τῆς πολιορκίας οἱ Τούρκοι χρησιμοποίησαν χιλιάδες σκάλες προσπαθῶντας νὰ ἀνέβουν τὰ τείχη, τὸ μεγάλο κανόνι τοῦ Οὐρβανοῦ ποὺ ἔριξε τὸ τεῖχος καὶ μικρότερα κανόνια. Πυροβόλα ὅπλα, τόξα, βέλη μεγάλα καὶ μικρὰ χρησιμοποιήθηκαν καὶ ἀπὸ ἐπιτιθέμενους καὶ ἀμυνόμενους. Ἐν τέλει στὶς 29 Μαΐου οἱ Τοῦρκοι διαπερνοῦν τὰ τείχη καὶ ἐπακολούθησε γιὰ 3 μέρες λεηλασίες, σφαγὲς καὶ αἰχμαλωσία πληθυσμοῦ (Doukas, 1834).