Διακρίσεις στην αγορά εργασίας, η περίπτωση των Ατόμων με Αναπηρία.

Abstract

Η εργασία αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα το οποίο προστατεύεται από το κράτος (άρθρο 22 του Συντάγματος). Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε πως στις σύγχρονες κοινωνίες αποτελεί ΄΄υποχρέωση΄΄ του ατόμου ως το κύριο μέσο βιοπορισμού καθώς δίνει την δυνατότητα στο άτομο να εξασφαλίσει ένα ικανοποιητικό επίπεδο διαβίωσης, όμως παράλληλα του προσφέρει ηθική και πνευματική ικανοποίηση καθώς νοιώθει χρήσιμο, παραγωγικό και μέλος ενός ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Υπό την έννοια αυτή θα μπορούσαμε να πούμε ότι η εργασία αποτελεί ένα από τα κύρια και ουσιαστικά μέσα κοινωνικοποίησης και κοινωνικής ένταξης. Στην Ευρώπη σήμερα τα Άτομα με Αναπηρία αποτελούν ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού (περίπου 80 εκατομμύρια) τα οποία δεν απολαμβάνουν πλήρη συμμετοχή στην οικονομική και κοινωνική ζωή εξαιτίας περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών εμποδίων. Το ποσοστό φτώχειας των ατόμων με Αναπηρία είναι 70% υψηλότερο από τον μέσο όρο, γεγονός που οφείλεται στη περιορισμένη πρόσβαση στην απασχόληση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναλάβει μια σειρά πρωτοβουλιών, καθώς η πλήρης συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνικοοικονομική ζωή αποτελεί σημαντική παράμετρο για την επιτυχία της στρατηγικής ΄΄Ευρώπη 2020΄΄,όσον αφορά τη δημιουργία «έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη». Στο πλαίσιο αυτό έχει εκπονηθεί η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την αναπηρία 2010-2020,η οποία αναφέρει οκτώ βασικούς τομείς δράσης: προσβασιμότητα, συμμετοχή, ισότητα, εκπαίδευση και κατάρτιση, κοινωνική προστασία, υγεία, εξωτερική δράση και απασχόληση. Στην Ελλάδα σήμερα το ποσοστό απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία είναι 50%, γεγονός που καταδεικνύει την υποχρέωση μας ως κοινωνία να λάβουμε ειδικά μέτρα για την ενσωμάτωση των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνική και οικονομική ζωή. Τα πρώτα μέτρα πολιτικής για την ενίσχυση της απασχόλησης των ατόμων με αναπηρία εμφανίζονται την δεκαετία του ’90, την δεκαετία του 2000 ακολούθησαν και άλλα τα οποία όμως αποτελούν απόρροια της ενσωμάτωσης ευρωπαϊκών οδηγιών. Η τελευταία παρέμβαση αφορά στο νόμο 4440/2016. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνηθεί η ενσωμάτωση των Ευρωπαϊκών κατευθύνσεων στις Εθνικές πολιτικές, και ειδικότερα στο κατά πόσο τα μέτρα πολιτικής που εφαρμόζονται στην χώρα μας συμβάλουν στην ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνική και οικονομική ζωή, μέσω της ενίσχυσης της απασχόλησης τους. Μέσα από την ανασκόπηση συναφούς βιβλιογραφίας διαπιστώνεται πως στην χώρα μας «οι ευρωπαϊκές πολιτικές απασχόλησης και κοινωνικής προστασίας, με εξαίρεση ορισμένα πεδία ,έχουν χαρακτήρα ήπιων παρεμβάσεων, που στηρίζονται στην εθελοντική και μη δεσμευτική εφαρμογή» (Σακελαρόπουλος&Οικονόμου 2006). Τα μέτρα πολιτικής που εφαρμόστηκαν στην χώρα μας αν και προσπάθησαν να ενισχύσουν την απασχόληση των ατόμων με αναπηρία ,στην πράξη φαίνεται να δημιούργησαν επιπρόσθετα εμπόδια στην ένταξη τους στην κοινωνικοοικονομική ζωή.