Το καθεστώς ιθαγένειας και η ιδιότητα του πολίτη στην Ελλάδα. Μια κριτική-ιστορική επισκόπηση.

Abstract

Στην παρούσα εργασία, η οποία πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών: Kοινωνικές Διακρίσεις, Μετανάστευση και Ιδιότητα του Πολίτη θα ασχοληθούμε με το Καθεστώς της ελληνικής ιθαγένειας και την Ιδιότητα του Πολίτη στην Ελλάδα. Για τον σκοπό αυτό θα εξετάσουμε τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για την απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας από το 1821 μέχρι και σήμερα. Κριτήρια όπως η θρησκεία, η γλώσσα, η εντοπιότητα, το φρόνημα και κυρίως η καταγωγή κρίνονται ως τα καταλληλότερα εργαλεία για τους νομοθέτες, προκειμένου να συστήσουν μια κοινωνία πολιτών με κοινά χαρακτηριστκά. Η ελληνική ιθαγένεια παραδοσιακά χρησιμοποιεί το δίκαιο του αίματος, αν και σε κάποιες περιπτώσεις ισχύει και το δίκαιο του εδάφους. Με το τέλος του Ψυχρού πολέμου, οπότε η χώρα γίνεται κράτος υποδοχής μεταναστών, η ελληνική νομοθεσία προσπαθεί να εντάξει με διάφορους τρόπους τους μετανάστες στην κοινωνία. Ωστόσο, η συστηματική χρήση της καταγωγής και η επικράτηση του δικαίου του αίματος στην απόδοση της ιδιότητας του Έλληνα πολίτη μέχρι και σήμερα προκαλεί προβλήματα, τα οποία η ελληνική πολιτεία αρνείται να λύσει, με εξαίρεση τη νομοθετική μεταρρύθμιση του 2010, η οποία όμως κρίθηκε αντισυνταγματική. Με την ολοκλήρωση της εργασίας αυτής συμπεραίνουμε, ότι το κριτήριο της καταγωγής, όπως και η επιμονή στην αρχή του δικαίου του αίματος για την απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας, δεν είναι σε θέση πλέον να προσφέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα στην κοινωνία.